Handelingen

Tilburg, Willem II Straat 20 - Synagoge

Uit Reliwiki

Versie door 82.231.74.225 (Overleg) op 28 feb 2009 om 00:41 (-1)


Algemene gegevens
Genootschap : Liberaal Joodse Gemeente Brabant
Gemeente : Tilburg
Plaats : Tilburg
Adres : Willem II straat 20
Provincie : Noord-Brabant
Jaar ingebruikname : 1873
Huidige bestemming: synagoge
Naam kerk :
Architect : Fremau, E
Monument-status: Rijksmonument

fOpGe6 <a href="http://cdljzvyzbblu.com/">cdljzvyzbblu</a>, [url=http://tfmkubjzcodq.com/]tfmkubjzcodq[/url], [link=http://gjxpvdaviyyu.com/]gjxpvdaviyyu[/link], http://oliugdhqlgzv.com/

Omschrijving

Het pand werd gebouwd naar een ontwerp uit 1873 van J.B.P.E. Fremau. De eenlaags synagoge, die haaks op de straat staat, heeft een rechthoekige plattegrond, wordt gedekt door een zadeldak (met leien gedekt) en heeft een eenvoudige opzet.

De symmetrische straatgevel heeft een indeling met drie vensterassen en wordt geflankeerd door getoogde houten inrijpoorten. Opvallend is de architectonische behandeling van de voorgevel: naast de geleding van de gevel door pinakels, lisenen en lijsten, heeft de gevel relief gekregen door de toepassing van meervoudige tandlijsten en al dan niet klimmende keperboogfriezen. Deze rijke baksteenplastiek wordt voortgezet in de gekanteelde topgevel, die is voorzien van een vijftal pinakels, die als arkeltorentjes de straatgevel bekronen. Bijzonder zijn ook de hoge vensters in de zijgevel, die afgesloten worden door spitse hoefijzerbogen, gecombineerd met accoladeboog- beeindiging. Een dergelijke, op oosterse motieven geinspireerde ornamentiek is gebaseerd op Duitse synagogen (Berlijn, Dresden) en waarschijnlijk uniek in Nederland. Achter de voorhal met bovenliggende vrouwengalerij is via een vleugelpaneeldeur met halfrond bovenlicht de grote rechthoekige gebedsruimte te bereiken. Deze is voorzien van eenvoudig gestucte wanden met houten lambrizering en, tussen de vensters, op gemetselde consoles gestelde lisenen. De door schuifvensters van de zaal afgesloten galerij, gesteld op houten kolommen, is voorzien van een houten, gesloten balustrade met panelen. Zeer bijzonder is het mikwe, die in een aanbouw aan de linkerzijde van het gebouw, bewaard is gebleven.

De oorspronkelijke gevelsteen boven de ingang is door de Joodse gemeenschap bij de verkoop van het gebouw in 1976 verwijderd.

Huidige status

De synagoge is gerestaureerd en nu in gebruik bij de Liberaal Joodse Gemeente Brabant "Aree Ha-Negev" [De steden van het zuiden]. Zie <http://ljgbrabant.nl>. Ook het mikwe wordt nog regelmatig gebruikt. Dit is nu (2008) het enige liberale mikwe in Nederland. Bij de restauratie is de vrouwengalerij als vergaderruimte ingericht.

MIP omschrijving (MIP nummer: RT109-004092)

Bouwstijl

Orientalisme

Bouwperiode

Van: 1873 tot: 1873

Gevels en materialen

Eenlaags. Baksteen. Voorgevel met topgevel heeft middenrisaliet metingangsportaal. Zijgevels geleed met pilasters, tandlijst en muizetanden onderde lekdorpels.

Vensters en deuren

Groot gekoppeld rondboogvenster met oculus en omringende hoefijzerboog mettandlijst. Rondbogige vensters en ojiefvormige vensters in de zijgevels.

Dak en bedekking

Zadeldak met leidekking.

Bijgebouwen

Aan weerszijden van de voorgevel: twee poortingangen naar tuintje, tuinmuur.


Interieur

epleisterd, eenbeukig. Omgebouwd tot dansruimte.

Bijzonderheden

Vrijstaande voormalige synagoge. De eerste en enige synagoge die als zodanig inTilburg werd gebouwd.

Omschrijving

Gevelgeleding door pilasters, getrapte horizontale lijsten, keperboogfriezen, hoefijzerbogen met muizetanden en vijf pinakelachtige torentjes met ronde bekroningen en smeedwerk.