Handelingen

Steyl, St. Michaëlstraat 24 - St. Michaël (missiemuseum en St. Gregor)

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Provincie: Limburg
Gemeente: Venlo
Plaats: Steyl
Adres: St. Michaëlstraat 24
Postcode:
Bouwja(a)r(en): 1898
ID nummer: 17738
Architect: M. Scholl
Oorspronkelijke bestemming: Rooms-katholiek klooster en missiemuseum
Huidige bestemming: Rooms-katholiek klooster en missiemuseum
Monument status: Rijksmonument 524675

Geschiedenis

Steyl heeft een unieke verzameling kloosters op haar grondgebied staan. Het kloosterdorp werd gesticht door Arnold Janssen in 1875. Sindsdien hebben zich drie aparte kloosterordes gevormd.

  • Het gezelschap van het goddelijke woord (SVD), gevestigd in het missiehuis St. Michaël.
  • De missiezusters, of dienaressen van de Heilige Geest, gevestigd in het klooster Heilig Hart (zie daar [1]).
  • De dienaressen van de Heilige Geest van de altijddurende aanbidding, gevestigd in het slotklooster Heilige Geest, (zie daar [2]).

Het MISSIEHUIS ST. MICHAËL omvat o.a. een 32 onderdelen die in het monumentenregister zijn opgenomen, te weten:

  • Complexonderdeel 1: voormalig Landhuis (zie pagina St. Michaël (Missiehuis en dubbelkerk)[3]
  • Complexonderdeel 2: St. Michaëlkerk (en kloostergebouwen) (zie pagina St. Michaël (Missiehuis en dubbelkerk)[4]).
  • Complexonderdeel 3: Kloosterkapellen St. Gregor, HIER OMSCHREVEN
  • Complexonderdeel 4: Missiemuseum, HIER OMSCHREVEN
  • Complexonderdeel 5 t/m 32: overige opstallen en historische artefacten

Er zijn haalbaarheidsstudies uitgevoerd om voor nieuw Sint Gregor een nieuwe bestemming te vinden. Anno 2013 wordt gedacht aan het realiseren van een spiritueel bezinningscentrum.

Gebouwomschrijvingen

Steyl, Sint Michaël - gebouwencomplexen; Clevis - Kleinjans architecten, Venlo

Kloosterkapellen St. Gregor

Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

De KLOOSTERKAPELLEN St. Gregor uit omstreeks 1895 bestaan uit boven- en benedenkapellen van het St. Gregorklooster en bevinden zich in de kloostervleugel die evenwijdig aan de St. Michaëlstraat is opgetrokken; architect was pater M. Scholl. Dit bouwvolume telt twee bouwlagen onder een zadeldak met dakpannen. Tegen de westgevel van deze kloostervleugel staat een ronde traptoren ter hoogte van drie bouwlagen en voorzien van een trechtervormig leien dak. De zuidgevel van het bouwvolume met de kloosterkapellen telt zeven traveeën, alle zijn gescheiden door smalle lisenen. In de eerste bouwlaag zijn per travee twee gekoppelde rondboogvormige glas-in-lood vensters met hardstenen dorpelsteen aangebracht. In de tweede bouwlaag is per travee een groot rondboogvormig venster met een tweedelige tracering in natuursteen geplaatst. Elk venster heeft een hardstenen dorpelsteen. Onder de dakrand zijn kleine boogfriezen aangebracht. De traptoren heeft in de eerste bouwlaag enkele kleine rondboogvormige venstertjes, in de tweede bouwlaag enkele hoge spaarvelden met aan de bovenzijde een dubbel boogfries en ìn dit spaarveld een rondboogvormig venstertje. De derde bouwlaag vertoont rechthoekige spaarvelden met in elk spaarveld een hoge smalle vensteropening voorzien van louvreluikjes. Onder de dakrand is decoratief metselwerk aangebracht. De kopgevel aan de westzijde loopt uit in een topgevel met daarin een beeldnis. Onder deze beeldnis is een groot rozetvenster zichtbaar. De kopgevel aan de oostzijde wordt voor het grootste deel aan het oog onttrokken door een aangebouwde kloostervleugel. In de topgevel zijn boogfriezen aangebracht.

Van het interieur van de kloosterkapellen St. Gregor zijn onder meer de volgende elementen van belang. De kloostervleugel met de boven- en benedenkapellen heeft een lengte van 24 meter en een breedte van ruim 12 meter. Stilistisch zijn de boven- en benedenkerk volledig identiek en doen daardoor denken aan een zuilenbasiliek. Zowel de beneden- als bovenkerk heeft twee rijen van zes granieten zuilen met kubusvormige kapitelen en nagenoeg kubusvormige bases. Zowel boven als beneden ontstaan zodoende zeven gewelfde jukken en plafonds met kruisribgewelven. De bovenkerk heeft een hoger tongewelf. De benedenkerk is in twee kapellen opgedeeld. De drie oostelijke jukken werden van muren voorzien en toegewezen aan de Slotzusters. De vier westelijke jukken werden aan de Missiezusters toebedeeld. Sinds 1970 is de bibliotheek in de bovenkerk gevestigd. Slotzusters en Missiezusters bouwden later hun eigen klooster met kapel.

In de voormalige kapel van de Missiezusters staan drie neogotische altaren en aan de altaarzijde is een authentieke tegelvloer aanwezig. In de noordwand zijn ronde glas-in-lood ramen met bijbelse voorstellingen geplaatst.

In de voormalige kapel van de Slotzusters zijn, eveneens in de noordwand, ronde glas-in-lood ramen aangebracht. De inrichting van deze kapel is modern. De bovenkapel (thans bibliotheek) heeft een hoog middenschip met plafond met tongewelf. Aan de altaarzijde is nog een authentieke tegelvloer bewaard gebleven. In de kopgevel aan de westzijde is een groot roosvenster met tracering aangebracht.

De kloosterkapellen St. Gregor vertegenwoordigen algemeen belang op basis van:

- de ouderdom;
- de architectuurhistorisch betekenis, met name daar hier sprake is van een onder- en bovenkerk;
- de gaafheid;
- de belangwekkende inrichting en inventaris;
- de religieus-historische betekenis.

Missiemuseum

Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

Het oudste bouwdeel van het MISSIEMUSEUM dateert uit circa 1895; het telt drie bouwlagen onder een zadeldak met pannen, het ontwerp is van pater M. Scholl. De voorgevel van het Missiemuseum heeft een symmetrische indeling. Het middendeel telt drie vensterassen, loopt uit in een topgevel en wordt bekroond met een stenen kruis. De houten voordeur heeft aan weerszijden een rechthoekig venster met een rondboogvormig bovenlicht. In de tweede en derde bouwlaag zijn telkens drie vensters met rondboogvormig bovenlicht geplaatst. In de topgevel zijn twee smalle rechthoekige vensters met rondboogvormig bovenlicht aangebracht. De topgevel heeft boogfriezen. Links en rechts van dit centrale geveldeel bevindt zich een gevelvlak ter breedte van vier vensterassen. De vier vensters links en rechts in de eerste bouwlaag zijn rechthoekig van vorm en hebben een rondboogvormig bovenlicht. De vensters in de tweede en derde bouwlaag zijn voorzien van een segmentboogvormig bovenlicht. De bovenlichten hebben een boogvormige accentuering. Onder de dakrand is decoratief metselwerk aanwezig. De vensters in de eerste bouwlaag van de achtergevel zijn dichtgezet. De vensters in de tweede en derde bouwlaag van de achtergevel hebben een segmentboogvormig bovenlicht.

De structuur van het interieur van het Missiemuseum is in tact. Aan de voorzijde is een gang met authentieke tegelvloer, kruisribgewelven rusten op één zijde op natuurstenen pijlers.

Voorts bestaat het Missiemuseum uit L-vormige hoekbebouwing ter hoogte van twee bouwlagen, een gebroken schilddak met leien in maasdekking. Het Missiemuseum is opgetrokken in baksteen met accenten in hardsteen. Het merendeel der vensters heeft een zesdelige raamindeling. De korte gevel aan de linkerzijde heeft een dubbele houten deur met segmentboogvormig bovenlicht; de deur heeft een hardstenen omlijsting, aan de bovenzijde een eenvoudige kroonlijst met sluitsteen. Voorts rechts van deze deur drie grote segmentboogvormige vensters met hardstenen omlijsting. De tweede bouwlaag bevat vier dergelijke vensters met sluitsteen. Het dak heeft drie dakkapellen met fronton, het zadeldakje is met leien gedekt. De langsgevel telt in de tweede bouwlaag tien segmentboogvormige vensters, de zeven vensters aan de linkerzijde hebben een hardstenen omlijsting met sluitsteen; de drie overige vensters (rechts) hebben een hardstenen dorpel. De eerste bouwlaag aan de linkerzijde is ingedeeld met zeven vensters, voorzien van hardstenen omlijsting. Het rechterdeel van deze gevel bevat een houten dubbele deur met aan beide zijden een segmentboogvormig venster met hardstenen dorpel. Het dakvlak bevat negen dakkapellen met fronton en zadeldakje.

Aansluitend aan dit volume, rechts in de oksel met het St. Gregorklooster, staat een bouwdeel ter hoogte van twee bouwlagen voorzien van een gebroken schilddak met leien. De gevel aan de straatzijde heeft in de eerste bouwlaag een hoog venster met segmentboogvormig bovenlicht, in de tweede bouwlaag een dito venster. De gevel aan de binnenplaats bevat in de eerste bouwlaag een achtruits venster en in de tweede bouwlaag een zesruits venster. De structuur van het interieur met hal, trappenhuis en gangen is gaaf en volledig bewaard gebleven.

Ten slotte zijn de oorspronkelijke inrichting met vitrines en collecties in de authentieke opstelling bewaard gebleven, onder meer bestaand uit een gedramatiseerde opstelling van zoogdieren en systematisch opgeprikte vlinders, afkomstig uit de zogeheten Missielanden.

Het Missiemuseum te Steyl vertegenwoordigt algemeen belang omdat:

- het over een hoge zeldzaamheidswaarde beschikt in de geschiedenis van het Nederlandse museumwezen;
- het als exponent geldt van de visie van de stichter, Arnold Janssen;
- het gaaf behouden is gebleven;
- het een unieke betekenisdrager van het rooms-katholieke erfgoed betreft;
- de opstelling en inrichting voor ons land zonder weerga zijn.

Afbeeldingen

Exterieur