Handelingen

Oosterland, Torenplein 1 - Jodocuskerk

Uit Reliwiki

Versie door Wisgerhof (Overleg | bijdragen) op 3 jun 2010 om 05:57 (Orgel)


Algemene gegevens
Genootschap : PKN Hervormd
Gemeente : Schouwen-Duiveland
Plaats : Oosterland
Adres : Torenplein 1
Provincie : Zeeland
Jaar ingebruikname : 16e eeuw
Huidige bestemming : kerk
Naam kerk : St. Jodocus
Architect :
Monument-status : Rijksmonument
Inventarisatienummer: 06667
Website: http://www.hervormdoosterland.nl


Geschiedenis

In 1354 vond er inpoldering plaats en kreeg Oosterland een houten kapel van de Heilige Jodocus. Later is deze kapel vervangen door de huidige kerk waarvan in 1612 het schip van de kerk door brand verloren is gegaan. In 1424 kreeg de toren een klok met als opschrift 'Willan Butndic Fecit int jaer ons Heere MCCCCXXIIII' oftewel Willem Buitendijk heeft mij gemaakt in het jaar onze Heren 1424. Deze grote klok weegt 450 kilogram, de kleine klok weegt 235 kilogram met opschrift 'Willan Butndic Fecit Ave Maria gratia plena, dominus cum' oftewel Willem Buitendijk heeft mij gemaakt, Wees gegroet Maria, vol van Genade, de Heer is met u. Deze beide klokken zijn op 31 maart 1943 door de Duitsers geroofd maar deze is net als de andere klokken in Zeeland teruggevonden in het IJsselmeer. De schipper heeft expres het schip laten zinken, zodat de Duitsers deze klokken niet konden omsmelten. Zodoende hangen de klokken weer in de gerestaureerde toren. De koorruimte doet na 1612 als kerkruimte dienst. In 1650 kwam er een ambachtsherenbank en deze staat er nog steeds. Voor de Watersnoodramp van 1953 stond deze bank voor in de kerk en rechts van de kansel, nu staat het onder het orgel. De huidige Voorkerk van de kerk was in de 19de eeuw een schoolgebouwtje en daarna gemeentehuis. In 1964, na de restauratie heeft gemeente de Voorkerk teruggeven aan de kerk. In de Tweede Wereldoorlog is het per ongeluk door Engelsen deels verwoest met daarbij de toren. De toren was voor de oorlog vijftien meter hoog en de dorpsbewoners noemden het toen een duiventil omdat deze toren zo laag was. In 1949-1950 is de toren verhoogd tot 22 meter. In de vroegere eeuwen werd getracht om deze toren een spits te geven. Die is er nooit gekomen. In 1732 kreeg de kerk een grote regenbak links van de huidige ingang. In de kerk hangt een marmeren grafmonument van de adellijke vrouwe Suzanna Lonque. Zij is overleden in 1752. In 1898 heeft de kerk een grondige opknapbeurt gehad. Tijdens de watersnood van 1953 heeft de kerk ook te lijden gehad en was er in de kerk een ravage. Dat is nu nog te zien aan de deuren in de kerk. De kerk heeft nog enige oude grafzerken uit 1504, 1515, 1533, 1545 en 1551. In 1612 werd het door dorp getroffen door een grote brand. Het koor dateert uit 1579, de kansel uit 1574. In hetzelfde jaar dat de kansel gereed kwam werd de kerk protestants. De eerste dominee van Oosterland die in 1574 werd bevestigd, was voorheen van dezelfde kerk pastoor voor de rooms-katholieke kerk. Tot 2008 heeft de kerk van Oosterland vanaf 1574 47 predikanten gehad. Voor de watersnood van 1953 was er ook nog een dooptuin. De buitenmuur van het koor is in verschillende fasen gebouwd, wat goed te zien is.

De toren is oorspronkelijk uit de 15de eeuw.

Orgel

Het orgel is in 1905 gebouwd door de firma J. van Gelder (Leiden). In 1956 restaureert de firma Willem van Leeuwen Gzn (Leiderdorp) het en vervangt de Cornet door een nieuwe Mixtuur. De firma Pels & Van Leeuwen (Waardenburg) herstelt in 1980 de windvoorziening en intoneert het pijpwerk opnieuw.

Dispositie
  • Manuaal: Prestant 8' - Holpijp 8' - Gamba 8' discant - Céleste 8', vanaf c - Octaaf 4' - Piccolo 2' - Mixtuur 2' 3-5 sterk (1956).
  • Pedaal: aangehangen.

Mechanische sleeplade. Manuaalomvang: C-f3. Pedaalomvang: C-d1. Winddruk: 70 mm. WK.

Monumentbeschrijving

De Ned.Herv.Kerk, plm 1500. Baksteenbouw met banden in de gevels en met hoekblokken aan de beren van het koor. Koor van drie traveeën en 5/10 sluiting overdekt door een houten tongewelf, met ribben rustende op geprofileerde muurstijlen op zandstenen draagstenen. Vroeger transept vervangen door twee traveeën die koor verlengen. Inwendig: preekstoel plm 1700 met houten lezenaar op houten schelp. Bank met wapens van de Jonge en Stavenisse, XVIIc. Marmeren wandtafel voor Suzanna Maria Lonque, wed. Johannes Cau (1752). Aantal hardstenen grafzerken o.a. gedateerd 1515, 1545, 1551.

Links

KLIK voor informatie in andere SITES (Koppellink)

[http://www.hervormdoosterland.nl

Afbeeldingen

De volgende foto's zijn op 20 december 2009 gemaakt door J.B. v.d. Bie, Oosterland.

De volgende foto's zijn op 19 januari 2010 genomen door J.B. v.d. Bie, Oosterland

Deze foto is genomen op 2 maart 2010.

Deze foto's zijn genomen op 21-03-2010.

De volgende foto's van het nieuwe meubilair in de consistoriekamer zijn gemaakt op 23 maart 2010 door J.B. v.d. Bie, Oosterland