Handelingen

Oosterland, Torenplein 1 - Jodocuskerk: verschil tussen versies

Uit Reliwiki

(Omschrijving Rijksdienst verwijderd; betreft OK St. Georgius in Amersfoort)
(cat+gebr)
 
(21 tussenliggende versies door 5 gebruikers niet weergegeven)
Regel 7: Regel 7:
 
[[Categorie:Provincie Zeeland]]
 
[[Categorie:Provincie Zeeland]]
  
 +
{{#display_map:4307AB Torenplein 1 Oosterland, Nederland|type=hybrid}}
  
 
{|  
 
{|  
Regel 12: Regel 13:
 
|-valign="top"
 
|-valign="top"
 
| style="text-align:top; background-color:Lightgrey; width:200px;" | Naam kerk:
 
| style="text-align:top; background-color:Lightgrey; width:200px;" | Naam kerk:
| style="text-align:top; background-color:Lightgrey; width:200px;" | St.Jodocus
+
| style="text-align:top; background-color:Lightgrey; width:200px;" | Jodocuskerk
 
|-valign="top"
 
|-valign="top"
 
| style="text-align:top; background-color:Lightskyblue; width:200px;" | Genootschap:
 
| style="text-align:top; background-color:Lightskyblue; width:200px;" | Genootschap:
| style="text-align:top; background-color:Lightskyblue; width:200px;" | PKN Hervormd
+
| style="text-align:top; background-color:Lightskyblue; width:200px;" | PKN Hervormde gemeente Oosterland
 
|-valign="top"
 
|-valign="top"
 
| style="text-align:top; background-color:Lightgrey; width:200px;" | Provincie:
 
| style="text-align:top; background-color:Lightgrey; width:200px;" | Provincie:
Regel 45: Regel 46:
 
|-valign="top"
 
|-valign="top"
 
| style="text-align:top; background-color:Lightskyblue; width:200px;" | Monument status:
 
| style="text-align:top; background-color:Lightskyblue; width:200px;" | Monument status:
| style="text-align:top; background-color:Lightskyblue; width:200px;" | Rijksmonument {{Rijksmonument|14160}}(K){{Rijksmonument2|14162}}
+
| style="text-align:top; background-color:Lightskyblue; width:200px;" | Rijksmonument {{Rijksmonument|14160}}
 
|}
 
|}
 
    
 
    
 
    
 
    
 
== Geschiedenis ==
 
== Geschiedenis ==
In 1354 vond er inpoldering plaats en kreeg Oosterland een houten kapel van de Heilige Jodocus. Later is deze kapel vervangen door de huidige kerk waarvan in 1612 het schip van de kerk door brand verloren is gegaan. In 1424 kreeg de toren een klok met als opschrift 'Willan Butndic Fecit int jaer ons Heere MCCCCXXIIII' oftewel Willem Buitendijk heeft mij gemaakt in het jaar onze Heren 1424. Deze grote klok weegt 450 kilogram, de kleine klok weegt 235 kilogram met opschrift 'Willan Butndic Fecit Ave Maria gratia plena, dominus cum' oftewel Willem Buitendijk heeft mij gemaakt, Wees gegroet Maria, vol van Genade, de Heer is met u. Deze beide klokken zijn op 31 maart 1943 door de Duitsers geroofd maar deze is net als de andere klokken in Zeeland teruggevonden in het IJsselmeer. De schipper heeft expres het schip laten zinken, zodat de Duitsers deze klokken niet konden omsmelten. Zodoende hangen de klokken weer in de gerestaureerde toren. De koorruimte doet na 1612 als kerkruimte dienst. In 1650 kwam er een ambachtsherenbank en deze staat er nog steeds. Voor de Watersnoodramp van 1953 stond deze bank voor in de kerk en rechts van de kansel, nu staat het onder het orgel. De huidige Voorkerk van de kerk was in de 19de eeuw een schoolgebouwtje en daarna gemeentehuis. In 1964, na de restauratie heeft gemeente de Voorkerk teruggeven aan de kerk. In de Tweede Wereldoorlog is het per ongeluk door Engelsen deels verwoest met daarbij de toren. De toren was voor de oorlog vijftien meter hoog en de dorpsbewoners noemden het toen een duiventil omdat deze toren zo laag was. In 1949-1950 is de toren verhoogd tot 22 meter. In de vroegere eeuwen werd getracht om deze toren een spits te geven. Die is er nooit gekomen. In 1732 kreeg de kerk een grote regenbak links van de huidige ingang. In de kerk hangt een marmeren grafmonument van de adellijke vrouwe Suzanna Maria Lonque.Zij is overleden in 1752. In 1898 heeft de kerk een grondige opknapbeurt gehad. Tijdens de watersnood van 1953 heeft de kerk ook te lijden gehad en was er in de kerk een ravage. Dat is nu nog te zien aan de deuren in de kerk. De kerk heeft nog enige oude grafzerken uit 1504, 1515, 1533, 1545 en 1551. In 1612 werd het door dorp getroffen door een grote brand. Het koor dateert uit 1579, de kansel uit 1574. In hetzelfde jaar dat de kansel gereed kwam werd de kerk protestants. De eerste dominee van Oosterland die in 1574 werd bevestigd, was voorheen van dezelfde kerk pastoor voor de rooms-katholieke kerk. Tot 2008 heeft de kerk van Oosterland vanaf 1574 47 predikanten gehad. Voor de watersnood van 1953 was er ook nog een dooptuin. De buitenmuur van het koor is in verschillende fasen gebouwd, wat goed te zien is.
 
  
De toren is oorspronkelijk uit de 15de eeuw.
+
Historische dorpskerk met zadeldaktoren.
 +
 
 +
In 1354 vond er inpoldering plaats en kreeg Oosterland een houten kapel van de Heilige Jodocus. Later is deze kapel vervangen door de huidige kerk, waarvan in 1612 het schip van de kerk door brand verloren is gegaan. <br />
 +
In 1424 kreeg de toren een klok met als opschrift 'Willan Butndic Fecit int jaer ons Heere MCCCCXXIIII' oftewel "Willem Buitendijk heeft mij gemaakt in het jaar onzes Heren 1424". Deze grote klok weegt 450 kilogram, de kleine klok weegt 235 kilogram met opschrift 'Willan Butndic Fecit Ave Maria gratia plena, dominus cum' oftewel "Willem Buitendijk heeft mij gemaakt, Wees gegroet Maria, vol van Genade, de Heer is met u". Deze beide klokken zijn op 31 maart 1943 door de Duitsers geroofd, maar ze zijn, net als andere klokken uit Zeeland, teruggevonden in het IJsselmeer. De schipper heeft expres het schip laten zinken, zodat de Duitsers deze klokken niet konden omsmelten. Zodoende hangen de klokken weer in de gerestaureerde toren. <br />
 +
De koorruimte doet na 1612 dienst als kerkruimte. In 1650 kwam er een ambachtsherenbank en deze staat er nog steeds. Voor de Watersnoodramp van 1953 stond deze bank voor in de kerk en rechts van de kansel, nu staat deze onder het orgel. <br />
 +
De huidige Voorkerk van de kerk was in de 19de eeuw een schoolgebouwtje en daarna gemeentehuis. In 1964, na de restauratie, heeft de Gemeente de Voorkerk teruggeven aan de kerk. <br />
 +
In de Tweede Wereldoorlog is het per ongeluk door Engelsen deels verwoest met daarbij de toren. De toren was voor de oorlog vijftien meter hoog en de dorpsbewoners noemden het toen een duiventil omdat deze toren zo laag was. In 1949-1950 is de toren verhoogd tot 22 meter. In de vroegere eeuwen werd getracht om deze toren een spits te geven. Die is er nooit gekomen. In 1732 kreeg de kerk een grote regenbak links van de huidige ingang. <br />
 +
In de kerk hangt een marmeren grafmonument van de adellijke vrouwe Suzanna Maria Lonque. Zij is overleden in 1752. In 1898 heeft de kerk een grondige opknapbeurt gehad. <br />
 +
Tijdens de watersnood van 1953 heeft de kerk ook te lijden gehad en was er in de kerk een ravage. Dat is nu nog te zien aan de deuren in de kerk. <br />
 +
De kerk heeft nog enige oude grafzerken uit 1504, 1515, 1533, 1545 en 1551. In 1612 werd het door dorp getroffen door een grote brand. Het koor dateert uit 1579, de kansel uit 1574. In hetzelfde jaar dat de kansel gereed kwam werd de kerk protestants. De eerste dominee van Oosterland die in 1574 werd bevestigd, was voorheen van dezelfde kerk pastoor voor de rooms-katholieke kerk. Tot 2008 heeft de kerk van Oosterland vanaf 1574 47 predikanten gehad. Voor de watersnood van 1953 was er ook nog een dooptuin. De buitenmuur van het koor is in verschillende fasen gebouwd, wat goed te zien is.
  
 
[[Afbeelding:06667 Oosterland PKN. Hervormd St. Jodocus 16e toren 15e Torenplein 1 Zld. opname 17-07-2009 foto. Leon Bok (1).JPG|thumb|250px|opname 17-07-2009  ©  Leon Bok]]
 
[[Afbeelding:06667 Oosterland PKN. Hervormd St. Jodocus 16e toren 15e Torenplein 1 Zld. opname 17-07-2009 foto. Leon Bok (1).JPG|thumb|250px|opname 17-07-2009  ©  Leon Bok]]
Regel 58: Regel 67:
  
 
==Monumentomschrijving Rijksdienst==
 
==Monumentomschrijving Rijksdienst==
 +
====Kerk====
 +
De Ned.Herv.Kerk, plm 1500. Baksteenbouw met banden in de gevels en met hoekblokken aan de beren van het koor. Koor van drie traveeën en 5/10 sluiting overdekt door een houten tongewelf, met ribben rustende op geprofileerde muurstijlen op zandstenen draagstenen. Vroeger transept vervangen door twee traveeen die koor verlengen. Inwendig: preekstoel plm 1700 met houten lezenaar op houten schelp. Bank met wapens van de Jonge en Stavenisse, XVIIc. Marmeren wandtafel voor Suzanna Maria Lonque, wed. Johannes Cau (1752). Aantal hardstenen grafzerken o.a. gedateerd 1515, 1545, 1551.
  
 
====Toren====
 
====Toren====
Kerktoren met zadeldak en aan de toren verbonden westgevel plm 1400. Sedert kerkbrand 1612 losstaand. Klokkenstoel met twee klokken van W. Butendiic, 1424?, beide diameters 80 cm.  
+
{{Rijksmonument2|14162}}
 +
Kerktoren met zadeldak en aan de toren verbonden westgevel plm 1400. Sedert kerkbrand 1612 losstaand. Klokkenstoel met twee klokken van W. Butendiic, 1424?, beide diameters 80 cm.
  
 
== Orgel ==
 
== Orgel ==
Regel 95: Regel 107:
 
* [http://www.hervormdoosterland.nl Website kerkelijke gemeente]
 
* [http://www.hervormdoosterland.nl Website kerkelijke gemeente]
 
* {{Wikimedia|Sint_Jodocus,_Oosterland}}
 
* {{Wikimedia|Sint_Jodocus,_Oosterland}}
* [http://www.koppellink.org/c/zoekpagina-C.asp?Idnr=k997n KLIK voor informatie in andere SITES (Koppellink)]
 
  
 
== Afbeeldingen ==
 
== Afbeeldingen ==
 
====Exterieur====
 
====Exterieur====
 
<gallery>
 
<gallery>
 +
Kerkoosterland8929.jpg | Ansichtkaart 1938 - WG
 
Afbeelding:Oosterland Situatie Kerk-Gemeentehuis-Toren voor 1945.jpg|Situatie Kerk-Gemeentehuis en Toren voor 1945
 
Afbeelding:Oosterland Situatie Kerk-Gemeentehuis-Toren voor 1945.jpg|Situatie Kerk-Gemeentehuis en Toren voor 1945
 
Afbeelding:Oosterland Situatie Gemeentehuis-Toren na 1945.jpg|Situatie Gemeentehuis en toren na 1945
 
Afbeelding:Oosterland Situatie Gemeentehuis-Toren na 1945.jpg|Situatie Gemeentehuis en toren na 1945
 +
Bestand:1-Oosterland nh kerk met toren.jpg|ansichtkaart 1959
 
Afbeelding:44055109 kleinOosterlandNed Herv kerk.jpg
 
Afbeelding:44055109 kleinOosterlandNed Herv kerk.jpg
Bestand:1-Oosterland nh kerk met toren.jpg|ansichtkaart
 
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Torenplein 1997.jpg|foto.J.B. v.d. Bie, Oosterland (Zld.). opname sept.1997.
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Torenplein 1997.jpg|foto.J.B. v.d. Bie, Oosterland (Zld.). opname sept.1997.
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk-3.jpg
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk-3.jpg
Regel 112: Regel 124:
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Kerk 5.JPG|Links nieuwe steensoort rechts oude steensoort.
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Kerk 5.JPG|Links nieuwe steensoort rechts oude steensoort.
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Kerk-Raam en deur nieuwere steensoort.JPG|Rechts nieuwe steensoort links oude steensoort.
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Kerk-Raam en deur nieuwere steensoort.JPG|Rechts nieuwe steensoort links oude steensoort.
Afbeelding:Oosterland N.H.Joducuskerk-Int..jpg
 
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Kerk Consistorie 1.JPG|Consistorie
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Kerk Consistorie 1.JPG|Consistorie
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Kerk Consistorie 2.JPG|Consistorie
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Kerk Consistorie 2.JPG|Consistorie
Regel 137: Regel 148:
 
Afbeelding:Oosterland Kerkstr.v.m.Pastorie N.H.Jodocuskerk.JPG|foto. J.B.v.d.Bie Oosterland (Zld)-Voormalige pastorie van kerk.
 
Afbeelding:Oosterland Kerkstr.v.m.Pastorie N.H.Jodocuskerk.JPG|foto. J.B.v.d.Bie Oosterland (Zld)-Voormalige pastorie van kerk.
 
Afbeelding:Oosterland Kerkstr.v.m.Pastorie N.H.Jodocuskerk (1).JPG|foto. J.B.v.d.Bie Oosterland (Zld)-Voormalige pastorie van kerk en toren N.H.Jodocuskerk.
 
Afbeelding:Oosterland Kerkstr.v.m.Pastorie N.H.Jodocuskerk (1).JPG|foto. J.B.v.d.Bie Oosterland (Zld)-Voormalige pastorie van kerk en toren N.H.Jodocuskerk.
 +
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Toren (20).JPG|foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (07-04-2017)
 +
<!Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Toren (21).JPG|foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (07-04-2017)
 +
<!Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Toren (22).JPG|foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (07-04-2017)
 +
<!Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Toren (23).JPG|foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (07-04-2017)
 +
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Toren (24).JPG|foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (07-04-2017)
 +
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Toren (25).JPG|foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (07-04-2017)
 +
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Toren (1).JPG|foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (07-04-2017)
 +
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Toren (2).JPG|foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (07-04-2017)
 +
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Toren (3).JPG|foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (07-04-2017)
 +
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Toren (7).JPG|foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (07-04-2017) 
 +
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Toren (5).JPG|foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (07-04-2017)
 +
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Toren (6).JPG|foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (07-04-2017)
 +
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Toren (9).JPG|foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (07-04-2017)
 +
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Toren (10).JPG|foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (07-04-2017)
 +
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Toren (13).JPG|foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (07-04-2017)
 +
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Toren (14).JPG|foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (07-04-2017)
 +
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Toren (16).JPG|foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (07-04-2017) 
 +
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Toren (15).JPG|foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (07-04-2017)
 +
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Toren (4).JPG|foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (07-04-2017)
 +
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Toren (8).JPG|foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (07-04-2017)
 +
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Toren (11).JPG|foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (07-04-2017) 
 +
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Toren (12).JPG|foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (07-04-2017)
 +
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Toren (17).JPG|foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (07-04-2017)
 +
<!Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Toren (18).JPG|foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (07-04-2017)
 +
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Toren (19).JPG|foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (07-04-2017)
 
</gallery>
 
</gallery>
  
 
====Interieur====
 
====Interieur====
 
<gallery>
 
<gallery>
 +
Afbeelding:Oosterland N.H.Joducuskerk-Int..jpg | Ansichtkaart 1957
 +
<!Bestand:2-Oosterland nh kerk int.jpg dubbel
 +
<!Bestand:Kerkoosterl8930.jpg | Ansichtkaart 1957 - WG dubbel
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Int. (1).JPG
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Int. (1).JPG
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Int. 2.jpg
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Int. 2.jpg
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Int. 3.jpg
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Int. 3.jpg
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Orgel 1905.jpg
+
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Orgel 1905.jpg | Van Gelder-orgel (1905).
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Kerk-Orgel 2.JPG
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Kerk-Orgel 2.JPG
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Orgel .jpg
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Orgel .jpg
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Kerk-Av.m.tafel.JPG
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Kerk-Av.m.tafel.JPG
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk (1).jpg|Lantarentje op Avondmaalstafel.
+
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk (1).jpg|Lantaarntje op Avondmaalstafel.
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk-1e Kerstdag (2).JPG
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk-1e Kerstdag (2).JPG
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Herenbank.JPG
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Herenbank.JPG
Regel 166: Regel 205:
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Domineesborden (1).JPG
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Domineesborden (1).JPG
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Domineesborden.JPG
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Domineesborden.JPG
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Nieuwe Tafel.JPG||foto. J.B.v.d.Bie Oosterland (Zld)-Nieuwe tafel in de gang van kerk.
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Nieuwe Tafel (1).JPG|foto. J.B.v.d.Bie Oosterland (Zld)-Nieuwe tafel in de gang van kerk.
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Nieuwe Tafel (2).JPG|foto. J.B.v.d.Bie Oosterland (Zld)-Nieuwe tafel in de gang van kerk.
 
Bestand:2-Oosterland nh kerk int.jpg
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Gang - (2).JPG|situatie sinds 19-01-2010. (foto. J.B.v.d.Bie Oosterland (2010))
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Gang - (3).JPG|situatie sinds 19-01-2010.(foto. J.B.v.d.Bie Oosterland (2010))
 
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk.JPG|foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (2010)
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk.JPG|foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (2010)
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk (1) -.JPG|foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (2010)
 
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk (2).JPG|foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (2010)
 
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk (2).JPG|foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (2010)
 
Afbeelding:Oosterland Gods Volk onderweg-geschonken raam N.H.Kerk Zevenhoven 3.JPG|fotolijst met een van de ramen in de N.H. Kerk van Zevenhoven.
 
Afbeelding:Oosterland Gods Volk onderweg-geschonken raam N.H.Kerk Zevenhoven 3.JPG|fotolijst met een van de ramen in de N.H. Kerk van Zevenhoven.
Regel 180: Regel 212:
 
Afbeelding:Nieuwe orgel in Voorkerk.JPG|Nieuw orgel.|foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (2010)
 
Afbeelding:Nieuwe orgel in Voorkerk.JPG|Nieuw orgel.|foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (2010)
 
Afbeelding:IMG 2298.JPG|Wandkleed hangt in de Voorkerk.(foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (2010))
 
Afbeelding:IMG 2298.JPG|Wandkleed hangt in de Voorkerk.(foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (2010))
Afbeelding:IMG 2299.JPG|Winters plaatje vanaf de Anwas op de achtergrond is de kerk te zien, het hangt in de Voorkerk.
+
Afbeelding:IMG 2299.JPG|Winters plaatje in de Voorkerk.,vanaf de Anwas op de achtergrond de kerk
 
Afbeelding:IMG 2300.JPG|Het Avondmaal hangt in de consistorie.(foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (2010))
 
Afbeelding:IMG 2300.JPG|Het Avondmaal hangt in de consistorie.(foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (2010))
 
Afbeelding:Oosterland NH Jodocuskerk Voorkerk (4).JPG|Dit schilderij hangt in de voorkerk.
 
Afbeelding:Oosterland NH Jodocuskerk Voorkerk (4).JPG|Dit schilderij hangt in de voorkerk.
Regel 187: Regel 219:
 
Afbeelding:Oosterland_NH01.jpg|© P. Sevestre
 
Afbeelding:Oosterland_NH01.jpg|© P. Sevestre
 
Afbeelding:Oosterland_NH02.jpg|© P. Sevestre
 
Afbeelding:Oosterland_NH02.jpg|© P. Sevestre
Afbeelding:Oosterland NH Jodocuskerk (5).JPG|Nieuwe gordijnen vervangen. (|foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (2011))
+
Afbeelding:Oosterland NH Jodocuskerk (5).JPG|Nieuwe gordijnen vervangen. (foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (2011))
Afbeelding:Oosterland NH Jodocuskerk (3).JPG|Hulpstuk om open en dicht te doen, van één van de gordijnen.(|foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (2011))
 
Afbeelding:Oosterland NH Jodocuskerk.JPG|Nieuwe boekenplank voor de bijbels en liedboeken.(|foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (2011))
 
Afbeelding:Oosterland NH Jodocuskerk (7).JPG|Nieuwe boekenplank voor de bijbels en liedboeken.(|foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (2011))
 
 
Afbeelding:Oosterland NH Jodocuskerk-Lit.bord.JPG
 
Afbeelding:Oosterland NH Jodocuskerk-Lit.bord.JPG
Afbeelding:Oosterland NH Jodocuskerk-Nieuwe vloerbedekking.JPG|Nieuwe vloerbekking voor in de kerk.
 
 
Bestand:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Details kansel (1).jpg|Details kansel:Jacobsschelp. (foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (2012))
 
Bestand:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Details kansel (1).jpg|Details kansel:Jacobsschelp. (foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (2012))
 
Bestand:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Details kansel (2).jpg|Details kansel:Kopje.(foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (2012))
 
Bestand:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Details kansel (2).jpg|Details kansel:Kopje.(foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (2012))
 
Bestand:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Details kansel (3).jpg|Details kansel.(foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (2012))
 
Bestand:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Details kansel (3).jpg|Details kansel.(foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (2012))
Bestand:Oosterland Jodocuskerk 2e advent (2).jpg|Deze ventilatoren zijn geplaatst tussen 2 dec. en 9 dec.2012-achterste is boven het orgel en midden. (foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (2012))
 
Bestand:Oosterland Jodocuskerk 2e advent.jpg|Deze ventilatoren zijn geplaatst tussen 2 dec. en 9 dec.2012-voorste is boven de kansel en midden. (foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (2012))
 
 
Bestand:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Schikkingen 3e Advent (1).jpg|Antependia.
 
Bestand:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Schikkingen 3e Advent (1).jpg|Antependia.
 
Bestand:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Schikkingen 3e Advent.jpg|Antependia.
 
Bestand:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Schikkingen 3e Advent.jpg|Antependia.
 
Bestand:Oosterland Jodocuskerk 3e advent (2).jpg|Antependia.
 
Bestand:Oosterland Jodocuskerk 3e advent (2).jpg|Antependia.
Bestand:Oosterland Jodocuskerk 3e advent (5).jpg|Antependia.
+
Bestand:Oosterland Jodocuskerk 3e advent (5).jpg|Antependium
Bestand:Oosterland Jodocuskerk 3e advent (4).jpg|Antependia.
+
Bestand:Oosterland Jodocuskerk 3e advent (4).jpg|Antependium
 
Bestand:Oosterland Jodocuskerk Kerstochtend.jpg|Antependia.
 
Bestand:Oosterland Jodocuskerk Kerstochtend.jpg|Antependia.
 
Bestand:Oosterland Jodocuskerk Kerstochtend (1).jpg|Antependia.
 
Bestand:Oosterland Jodocuskerk Kerstochtend (1).jpg|Antependia.
Regel 223: Regel 249:
 
Bestand:Oosterland Jodocuskerk Gewelf.JPG|Gewelf boven de kansel.01-05-2016.foto.J.B.v.d.Bie Oosterland.
 
Bestand:Oosterland Jodocuskerk Gewelf.JPG|Gewelf boven de kansel.01-05-2016.foto.J.B.v.d.Bie Oosterland.
 
Bestand:Oosterland Jodocuskerk Gewelf (2).JPG|Gewelf boven de orgel.01-05-2016.foto.J.B.v.d.Bie Oosterland.
 
Bestand:Oosterland Jodocuskerk Gewelf (2).JPG|Gewelf boven de orgel.01-05-2016.foto.J.B.v.d.Bie Oosterland.
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Nieuwe Predikantenbord (1).JPG|Nieuw-Predikantenbord. 05-06-2016.foto.J.B.v.d.Bie Oosterland.
+
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk Liturgisch Centrum (6).JPG| liturgisch centrum 19-06-2016.foto. J.B.v.d.Bie Oosterland.
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Nieuwe Predikantenbord (2).JPG|Nieuw-Predikantenbord.1e bord. 05-06-2016.foto.J.B.v.d.Bie Oosterland.  
+
</gallery>
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Nieuwe Predikantenbord (4).JPG|Nieuw-Predikantenbord.2e bord. 05-06-2016.foto.J.B.v.d.Bie Oosterland.
+
Predikantenborden
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Nieuwe Predikantenbord (6).JPG|Nieuw-Predikantenbord.3e bord. 05-06-2016.foto.J.B.v.d.Bie Oosterland.
+
<gallery>
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Nieuwe Predikantenbord (8).JPG|Nieuw-Predikantenbord.Detail. 05-06-2016.foto.J.B.v.d.Bie Oosterland.
+
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Nieuwe Predikantenbord (1).JPG| Predikantenbord. 05-06-2016.foto J.B.v.d.Bie Oosterland.
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Nieuwe Predikantenbord (9).JPG|Nieuw-Predikantenbord.Detail. Tekst:Hebreeën 13 vers 7, 05-06-2016.foto.J.B.v.d.Bie Oosterland.
+
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Nieuwe Predikantenbord (2).JPG|Predikantenbord.1e bord. 05-06-2016.foto J.B.v.d.Bie Oosterland.  
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Nieuwe Predikantenbord (12).JPG|Nieuw-Predikantenbord.Wapen van Oosterland 05-06-2016.foto.J.B.v.d.Bie Oosterland.
+
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Nieuwe Predikantenbord (4).JPG|Predikantenbord.2e bord. 05-06-2016.foto J.B.v.d.Bie Oosterland.
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk Liturgiebord (4).JPG|Nieuwe liturgiebord 19-06-2016.foto. J.B.v.d.Bie Oosterland.  
+
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Nieuwe Predikantenbord (6).JPG|Predikantenbord.3e bord. 05-06-2016.foto J.B.v.d.Bie Oosterland.
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk Liturgiebord (6).JPG|Nieuwe liturgiebord 19-06-2016.foto. J.B.v.d.Bie Oosterland.
+
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Nieuwe Predikantenbord (8).JPG|Predikantenbord.Detail. 05-06-2016.foto J.B.v.d.Bie Oosterland.
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk Liturgiebord (12).JPG|Nieuwe liturgiebord 19-06-2016.foto. J.B.v.d.Bie Oosterland.
+
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Nieuwe Predikantenbord (9).JPG|Predikantenbord.Detail. Hebreeën 13 vers 7, 05-06-2016.foto J.B.v.d.Bie Oosterland.
 +
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk-Nieuwe Predikantenbord (12).JPG|Predikantenbord Wapen Oosterland 05-06-2016.foto J.B.v.d.Bie Oosterland.
 +
</gallery>
 +
Liturgieborden en bijbehorende kisten
 +
<gallery>
 +
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk Liturgiebord (4).JPG| liturgiebord 19-06-2016.foto. J.B.v.d.Bie Oosterland.  
 +
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk Liturgiebord (6).JPG| liturgiebord 19-06-2016.foto. J.B.v.d.Bie Oosterland.
 +
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk Liturgiebord (12).JPG| liturgiebord 19-06-2016.foto. J.B.v.d.Bie Oosterland.
 +
Bestand:Nieuwe Liturgiebord nu met spotjes.JPG| liturgiebord sinds 16-10-2016 met spotjes.
 
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk Kisten Liturgiebord (4).JPG|Bijbehorende kisten voor het nieuwe liturgiebord 19-06-2016.foto. J.B.v.d.Bie Oosterland.
 
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk Kisten Liturgiebord (4).JPG|Bijbehorende kisten voor het nieuwe liturgiebord 19-06-2016.foto. J.B.v.d.Bie Oosterland.
 
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk Kisten Liturgiebord (2).JPG|Bijbehorende kisten voor het nieuwe liturgiebord 19-06-2016.foto. J.B.v.d.Bie Oosterland.
 
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk Kisten Liturgiebord (2).JPG|Bijbehorende kisten voor het nieuwe liturgiebord 19-06-2016.foto. J.B.v.d.Bie Oosterland.
 
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk Kisten Liturgiebord (3).JPG|Bijbehorende kisten voor het nieuwe liturgiebord 19-06-2016.foto. J.B.v.d.Bie Oosterland.
 
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk Kisten Liturgiebord (3).JPG|Bijbehorende kisten voor het nieuwe liturgiebord 19-06-2016.foto. J.B.v.d.Bie Oosterland.
 
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk Kisten Liturgiebord.JPG|Bijbehorende kisten voor het nieuwe liturgiebord 19-06-2016.foto. J.B.v.d.Bie Oosterland.
 
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk Kisten Liturgiebord.JPG|Bijbehorende kisten voor het nieuwe liturgiebord 19-06-2016.foto. J.B.v.d.Bie Oosterland.
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk Liturgiebord (8).JPG|Detail nieuwe liturgiebord 19-06-2016.foto. J.B.v.d.Bie Oosterland.
+
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk Liturgiebord (8).JPG|Detail iturgiebord 19-06-2016.foto. J.B.v.d.Bie Oosterland.
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk Liturgiebord (7).JPG|Detail nieuwe liturgiebord 19-06-2016.foto. J.B.v.d.Bie Oosterland.
+
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk Liturgiebord (7).JPG|Detail liturgiebord 19-06-2016.foto. J.B.v.d.Bie Oosterland.
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk Liturgiebord (10).JPG|Detail nieuwe liturgiebord 19-06-2016. foto. J.B.v.d.Bie Oosterland.
+
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk Liturgiebord (10).JPG|Detail liturgiebord 19-06-2016. foto. J.B.v.d.Bie Oosterland.
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk Liturgiebord (9).JPG|Detail nieuwe liturgiebord 19-06-2016.foto. J.B.v.d.Bie Oosterland.
+
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk Liturgiebord (9).JPG|Detail liturgiebord 19-06-2016.foto. J.B.v.d.Bie Oosterland.
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk Liturgiebord (11).JPG|Detail nieuwe liturgiebord 19-06-2016. foto. J.B.v.d.Bie Oosterland.
+
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk Liturgiebord (11).JPG|Detail liturgiebord 19-06-2016. foto. J.B.v.d.Bie Oosterland.
Bestand:Oosterland NH Jodocuskerk Liturgisch Centrum (6).JPG|Nieuwe situatie liturgisch centrum 19-06-2016.foto. J.B.v.d.Bie Oosterland.
+
</gallery>
 +
De ventilatoren en het hulpstuk en de vloerbedekking en boekenplankje en de nieuwe situatie in de gang
 +
<gallery>
 +
Bestand:Oosterland Jodocuskerk 2e advent (2).jpg|Deze ventilatoren zijn geplaatst tussen 2 dec. en 9 dec.2012-achterste is boven het orgel en midden. (foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (2012))
 +
Bestand:Oosterland Jodocuskerk 2e advent.jpg|Deze ventilatoren zijn geplaatst tussen 2 dec. en 9 dec.2012-voorste is boven de kansel en midden. (foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (2012))
 +
Afbeelding:Oosterland NH Jodocuskerk (3).JPG|Hulpstuk om open en dicht te doen, van één van de gordijnen.(foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (2011))
 +
Afbeelding:Oosterland NH Jodocuskerk-Nieuwe vloerbedekking.JPG|Nieuwe vloerbekking voor in de kerk.
 +
Afbeelding:Oosterland NH Jodocuskerk.JPG|Nieuwe boekenplank voor de bijbels en liedboeken.(foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (2011))
 +
Afbeelding:Oosterland NH Jodocuskerk (7).JPG|Nieuwe boekenplank voor de bijbels en liedboeken.(foto:J.B.v.d.Bie Oosterland (2011))
 +
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Nieuwe Tafel.JPG||foto. J.B.v.d.Bie Oosterland (Zld)-Nieuwe tafel in de gang van kerk.
 +
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Nieuwe Tafel (1).JPG|foto. J.B.v.d.Bie Oosterland (Zld)-Nieuwe tafel in de gang van kerk.
 +
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Nieuwe Tafel (2).JPG|foto. J.B.v.d.Bie Oosterland (Zld)-Nieuwe tafel in de gang van kerk.
 +
Afbeelding:Oosterland N.H.Jodocuskerk-Gang - (2).JPG|situatie sinds 19-01-2010. (foto. J.B.v.d.Bie Oosterland (2010))
 +
</gallery>
 +
Deze Foto's in de toren zijn gemaakt op Open Monumentendag 14-09-2019.
 +
<gallery>
 +
20190914 154626.jpg
 +
20190914 154646.jpg
 +
20190914 154821.jpg|Kast met het uurwerk van de luidklokken en wijzerplaten.
 +
20190914 154900.jpg|Gewicht van de luidklokken.
 +
20190914 154955.jpg|Geschiedenis van de luidklokken.
 
</gallery>
 
</gallery>

Huidige versie van 14 nov 2019 om 16:10


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Jodocuskerk
Genootschap: PKN Hervormde gemeente Oosterland
Provincie: Zeeland
Gemeente: Schouwen-Duiveland
Plaats: Oosterland
Adres: Torenplein 1
Postcode: 4307AB
Inventarisatienummer: 06667
Jaar ingebruikname: 16e eeuw
Architect:
Huidige bestemming: kerk
Monument status: Rijksmonument 14160


Geschiedenis

Historische dorpskerk met zadeldaktoren.

In 1354 vond er inpoldering plaats en kreeg Oosterland een houten kapel van de Heilige Jodocus. Later is deze kapel vervangen door de huidige kerk, waarvan in 1612 het schip van de kerk door brand verloren is gegaan.
In 1424 kreeg de toren een klok met als opschrift 'Willan Butndic Fecit int jaer ons Heere MCCCCXXIIII' oftewel "Willem Buitendijk heeft mij gemaakt in het jaar onzes Heren 1424". Deze grote klok weegt 450 kilogram, de kleine klok weegt 235 kilogram met opschrift 'Willan Butndic Fecit Ave Maria gratia plena, dominus cum' oftewel "Willem Buitendijk heeft mij gemaakt, Wees gegroet Maria, vol van Genade, de Heer is met u". Deze beide klokken zijn op 31 maart 1943 door de Duitsers geroofd, maar ze zijn, net als andere klokken uit Zeeland, teruggevonden in het IJsselmeer. De schipper heeft expres het schip laten zinken, zodat de Duitsers deze klokken niet konden omsmelten. Zodoende hangen de klokken weer in de gerestaureerde toren.
De koorruimte doet na 1612 dienst als kerkruimte. In 1650 kwam er een ambachtsherenbank en deze staat er nog steeds. Voor de Watersnoodramp van 1953 stond deze bank voor in de kerk en rechts van de kansel, nu staat deze onder het orgel.
De huidige Voorkerk van de kerk was in de 19de eeuw een schoolgebouwtje en daarna gemeentehuis. In 1964, na de restauratie, heeft de Gemeente de Voorkerk teruggeven aan de kerk.
In de Tweede Wereldoorlog is het per ongeluk door Engelsen deels verwoest met daarbij de toren. De toren was voor de oorlog vijftien meter hoog en de dorpsbewoners noemden het toen een duiventil omdat deze toren zo laag was. In 1949-1950 is de toren verhoogd tot 22 meter. In de vroegere eeuwen werd getracht om deze toren een spits te geven. Die is er nooit gekomen. In 1732 kreeg de kerk een grote regenbak links van de huidige ingang.
In de kerk hangt een marmeren grafmonument van de adellijke vrouwe Suzanna Maria Lonque. Zij is overleden in 1752. In 1898 heeft de kerk een grondige opknapbeurt gehad.
Tijdens de watersnood van 1953 heeft de kerk ook te lijden gehad en was er in de kerk een ravage. Dat is nu nog te zien aan de deuren in de kerk.
De kerk heeft nog enige oude grafzerken uit 1504, 1515, 1533, 1545 en 1551. In 1612 werd het door dorp getroffen door een grote brand. Het koor dateert uit 1579, de kansel uit 1574. In hetzelfde jaar dat de kansel gereed kwam werd de kerk protestants. De eerste dominee van Oosterland die in 1574 werd bevestigd, was voorheen van dezelfde kerk pastoor voor de rooms-katholieke kerk. Tot 2008 heeft de kerk van Oosterland vanaf 1574 47 predikanten gehad. Voor de watersnood van 1953 was er ook nog een dooptuin. De buitenmuur van het koor is in verschillende fasen gebouwd, wat goed te zien is.

opname 17-07-2009 © Leon Bok
opname 17-07-2009 © Leon Bok

Monumentomschrijving Rijksdienst

Kerk

De Ned.Herv.Kerk, plm 1500. Baksteenbouw met banden in de gevels en met hoekblokken aan de beren van het koor. Koor van drie traveeën en 5/10 sluiting overdekt door een houten tongewelf, met ribben rustende op geprofileerde muurstijlen op zandstenen draagstenen. Vroeger transept vervangen door twee traveeen die koor verlengen. Inwendig: preekstoel plm 1700 met houten lezenaar op houten schelp. Bank met wapens van de Jonge en Stavenisse, XVIIc. Marmeren wandtafel voor Suzanna Maria Lonque, wed. Johannes Cau (1752). Aantal hardstenen grafzerken o.a. gedateerd 1515, 1545, 1551.

Toren

14162 Kerktoren met zadeldak en aan de toren verbonden westgevel plm 1400. Sedert kerkbrand 1612 losstaand. Klokkenstoel met twee klokken van W. Butendiic, 1424?, beide diameters 80 cm.

Orgel

In het gebouw is 1 pijporgel aanwezig.Het orgel heeft de volgende plaats in het gebouw: galerij boven ingang Over het orgel zijn de volgende informatiebronnen bekend: Website http://www.orgelsinzeeland.nl Archief P. Sevestre

Historische gegevens

De bouwer van orgelkas en binnenwerk is waarschijnlijk J. van Gelder. Orgelkas en binnenwerk zijn opgeleverd in 1905. Het orgel had als oorspronkelijke locatie in het gebouw de volgende plaats: Enkele meters naar voren op de galerij boven de ingang

Na de bouw van het orgel zijn de volgende werkzaamheden uitgevoerd: 1956: W. van Leeuwen: restauratie waarbij geoxideerde metalen onderdelen zijn vervangen, houtworm werd bestreden en de Cornet III sterk disc. werd vervangen door een Mixtuur III-V sterk. Verplaatsing van het orgel naar achteren. ca. 1980: Fa. Pels & Van Leeuwen: Hersteld van de windladen in verband met lekkages. Herintonatie van het pijpwerk.

Technische gegevens

Het orgel is voorzien van de volgende klavieren: één manuaal, aangehangen pedaal (zonder eigen registers)

De dispositie is als volgt: Manuaal: Bourdon 16’, Prestant 8’, Holpijp 8’, Gamba 8’ disc., Celeste 8’, Octaaf 4’, Piccolo 2’, Mixtuur III-V sterk Pedaal: aangehangen

Plaats klaviatuur / speeltafel: rechterzijde kas Manuaalomvang: C-f’’’; Pedaalomvang: C-d’; Deling Bas/Discant: b/c’ Windladensysteem: sleeplade; Toetstractuur: mechanisch; Registertractuur: mechanisch; Stemtoonhoogte: a1 = 440 Hz Stemmingssysteem (Temperatuur): Evenredig zwevend

[INVCOZZL]

Externe links

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur

Predikantenborden

Liturgieborden en bijbehorende kisten

De ventilatoren en het hulpstuk en de vloerbedekking en boekenplankje en de nieuwe situatie in de gang

Deze Foto's in de toren zijn gemaakt op Open Monumentendag 14-09-2019.