Handelingen

Engelum, Tsjerkeleane 4 - Hervormde Kerk: verschil tussen versies

Uit Reliwiki

(cat)
(geen verschil)

Versie van 22 dec 2014 om 18:28


Algemene gegevens
Naam kerk: Hervormde kerk
Genootschap: PKN Ned Hervormd
Provincie: Friesland
Gemeente: Menaldumadeel
Plaats: Engelum
Adres: Tsjerkeleane 4
Postcode:
Inventarisatienummer: 08924
Jaar ingebruikname: 1773
Architect:
Huidige bestemming: kerk
Monument status: Rijksmonument 28613

Geschiedenis

Al in de middeleeuwen (dertiende eeuw) bezat Engelum een kerk, die aan de H. Christophorus (Christoffel) gewijd zou zijn geweest. In 1584 is de kerk tot de Hervorming overgegaan. Eerste predikant van de kerken van Engelum en Beetgum, die tot 1645 gecombineerd waren, was Jasperus Petri Stokman.

In haar huidige gedaante is de kerk van Engelum een driezijdig gesloten zaalkerk voorzien van een toren van drie geledingen met een ingesnoerde spits. De toren, die niet vanuit de kerk toegankelijk is, werd in 1887 ommanteld en zou inwendig nog dertiende-eeuws muurwerk van de oorspronkelijke kerk bezitten. Volgens de gedenksteen in de zuidwand van de toren (inv. nr. 16) is ook de rest van de kerk in 1887 vernieuwd. Overigens zouden schip en koor al in 1773 herbouwd zijn. In 1975 is de kerk grotendeels door brand verwoest. De herbouw en restauratie waren in 1980 voltooid.

De kerk staat midden op het nog in gebruik zijnde kerkhof, overigens precies aan het einde van de startbaan van vliegbasis Leeuwarden. Het kerkhof is omgeven door een haag van linden.

Exterieur

In haar huidige gedaante is de kerk van Engelum een driezijdig gesloten zaalkerk voorzien van een toren van drie geledingen met een ingesnoerde spits. De toren, die niet vanuit de kerk toegankelijk is, werd in 1887 ommanteld en zou inwendig nog dertiende-eeuws muurwerk van de oorspronkelijke kerk bezitten. Volgens de gedenksteen in de zuidwand van de toren (inv. nr. 16) is ook de rest van de kerk in 1887 vernieuwd. Overigens zouden schip en koor al in 1773 herbouwd zijn. In 1975 is de kerk grotendeels door brand verwoest. De herbouw en restauratie waren in 1980 voltooid.

Het muurwerk is verlevendigd door rechthoekige spaarvelden in welke midden de rondbogige vensters staan. De toren die een middeleeuwse kern heeft is lager ommetseld.

Interieur

In de kerk gesneden eiken preekstoelkuip met achterschot en klankbord. Onder de vloer grote zerk Grovestins-Asscheberg, XVII. In de kerk vonden de adellijke bewoners van de Sirtema-State of Grovestins hun laatste rustplaats. Deze state, die waarschijnlijk tot ca. 1800 in Engelum heeft gestaan, gold als de sterkste van heel Friesland.

Monumentomschrijving Rijksdienst

Herv. Kerk, op omheind kerkhof ter plaatse ener middeleeuwse in 1773 herbouwd kerkgebouw; het muurwerk is verlevendigd door rechthoekige spaarvelden in welke midden de rondbogige vensters staan. De toren die een middeleeuwse kern heeft is lager ommetseld. In de kerk gesneden eiken preekstoelkuip met achterschot en klankbord. Onder de vloer grote zerk Grovestins-Asscheberg, XVII. Mechanisch torenuurwerk D. Wielinga, 1938, aan de kerk zit een houten zuidwijzer met opschrift: ANNO 1875. Vervaardigd door Jonker van Schwartsenberg.

Orgel

Het orgel is in 1980 gebouwd door de firma Mense Ruiter Orgelbouw (Zuidwolde/Gn) met gebruikmaking van een orgelfront uit 1890, door J.F. Kruse gemaakt voor de gereformeerde kerk van Kollum.

Dispositie:

Manuaal: Bourdon 16' - Prestant 8' - Holpijp 8' - Octaaf 4' - Roerfluit 4' - Quint 3' - Octaaf 2' - Cornet 2⅔' 3 sterk discant.

Pedaal (aangehangen): Bourdon 16' (transm.).

Mechanische sleeplade. Manuaalomvang: C-g3. Pedaalomvang: C-d1. Winddruk: 65 mm. WK.


Afbeeldingen

Exterieur
Interieur