Handelingen

Vledder, Lesturgeonplein 4 - Johannes de Doperkerk

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Johannes de Doperkerk
Genootschap: PKN - Hervormde gemeente Vledder
Provincie: Drenthe
Gemeente: Westerveld
Plaats: Vledder
Adres: Lesturgeonplein 4
Postcode: 8381BX
Sonneveld-index: 14223
Jaar ingebruikname: 15e
Architect:
Huidige bestemming: kerk
Monument status: Rijksmonument 37474


Geschiedenis

Historische dorpskerk met zadeldaktoren. De eerste kapel in Vledder (ca. 1000) was waarschijnlijk van hout. De huidige toren (ca. 1350) werd vermoedelijk bij die houten kapel gebouwd. Pas daarna ontstonden het schip (1425) en het koor (1475). De kerk behoort tot de oudste van Drenthe. Het oudste deel van de kerk is de zadeldaktoren, gebouwd in de 14e eeuw. Het is een van de weinige zadeldaktorens in Drenthe.

Na de bouw van de toren in 1425 werd begonen met de bouw van het eenbeukige schip van de kerk. Het koor werd rond 1475 gebouwd. In 1621 werd de kerk getroffen door een grote brand, waarbij het gebouw gedeeltelijk instortte. Pas in begin 18e eeuw werd de kerk deels hersteld. De gemeente Vledder onderging een krachtige uitbreiding in 1818 toen de Maatschappij van Weldadigheid zich in Frederiksoord vestigde. In 1820 werd de kerk weer in gebruik genomen. In de daarop volgende jaren werd geen onderhoud gepleegd aan de kerk. Dit leidde ertoe dat in 1952 de kerk wegens bouwvalligheid werd gesloten. In 1952 - 1954 werd de kerk en de toren gerestaureerd. Het doopvont in de kerk dateert uit de 11de eeuw en is groot genoeg om, zoals destijds gebruikelijk, een pasgeborene in onder te dompelen. De preekstoel dateert uit eind 18de eeuw.

Monumentomschrijving Rijksdienst

Kerk

Hervormde kerk. Eenvoudig gotisch gebouw. Schip en koor uit twee perioden der 15de eeuw. Inventaris; preekstoel XVIIIc.

Toren

Toren der Hervormde kerk. Zadeldaktoren uit de 14de eeuw. Eikenhouten klokkenstoel met moderne klok.

Orgels

Hoofdorgel

In de Hervormde Kerk te Vledder stond sinds 1931 een orgel van Van den Bijlaardt, afkomstig uit de Nieuwe Oosterkerk te Rotterdam. In 1976 was dit instrument zo slecht dat het binnenwerk uit de kas werd gehaald. Men gebruikte hierna een electronisch orgel. In 1984 werd een instrument aangekocht van de muziekschool te Purmerend, gebouwd door Standaart. Ook dit orgel was niet echt goed, en er werd uiteindelijk gekozen voor nieuwbouw. De orgelmakers B.A.G. uit Enschede bouwden het werk, dat op 19 maart 1999 in gebruik is genomen met een bespeling door Stef Tuinstra. Adviseur bij de bouw was eveneens Stef Tuinstra. Bij de bouw werd het Hinsz-orgel van Dantumawoude (1777) als voorbeeld genomen.

Kistorgel

Het kistorgel is gebouwd door firma Pels & van Leeuwen, bouwjaar is niet bekend.

In de media

  • Uit Dagblad van het Noorden, d.d. 21 september 2018

Vrijdagavond 28 september is er nog een optreden (zanger/pianist Roon Staal; 20.00 uur). Zaterdag volgt een open dag voor het dorp. Zondag 30 september is de voorlopig laatste dienst in het kerkje van Vledder. Dat gaat daarna een kleine tweeënhalve maand op slot. Het interieur van de Johannes de Doperkerk, zoals het uit de vijftiende eeuw daterende godshuis officieel heet, gaat flink op de schop. Kosten: twee ton.Hans van de Rotte, voorzitter van het college van kerkrentmeesters, vertelt dat de met riet beklede stoelen het veld ruimen voor comfortabeler zetels met armleuning. De gemiddelde leeftijd van de kerkgangers stijgt, vandaar. Veel van hen hebben ook moeite om het opstapje te nemen naar de houten vloer waarin de stoelen zijn vastgezet. Die vloer gaat er ook uit. De antracietkleurige oude plavuizen in de kerk moeten er stuk voor stuk uit worden gebikt om vloerverwarming aan te kunnen brengen. ,,Zodra dat karwei klaar is en er een nieuwe vloer in de kerk ligt, worden de vloertegels teruggelegd.” De roodoranje plavuizen in het koor blijven onaangeroerd. De oude, rieten stoelen zijn al gekocht door herberg De Wilde Hof in Vledder.

De bergruimte, achterin de kerk en dichtbij de toren, wordt verbouwd tot consistoriekamer. Er komen ook een keukenblok en een uitgiftepunt voor koffie en thee. Aan de andere kant van het gangpad maakt de bestaande consistoriekamer plaats voor een nieuwe toiletruimte annex berging. De kerk legt een flink deel van de benodigde 200.000 euro zelf op tafel. Van de Rotte: ,,Daarnaast ontvangen we enkele subsidies. De kerk is een rijksmonument, maar bij een herinrichting als deze levert ons dat niets op.” Hij verwacht dat de kerk zondag 9 december 2018 weer in gebruik kan worden genomen. ,,De eerste zondag in het nieuwe jaar, 6 januari, is de officieel eerste kerkdienst na de verbouw.”

Spaanse soldaten in het kerkje

In de zes eeuwen van zijn bestaan heeft de Johannes de Doperkerk heel wat doorstaan. ,,In de Tachtigjarige Oorlog was hier een deel van de Spaanse soldaten ondergebracht die waren betrokken bij het beleg van Steenwijk”, weet Van de Rotte. Hij gaat voor naar het koor, waar een ietwat gehavend doopvont van Bentheimer zandsteen staat opgesteld. ,,Zie je die ringen, aan de randen? Daar hadden de Spanjaarden hun paarden aan vastgezet.” In de beginjaren van de Koloniën van Weldadigheid was de kerktoren in gebruik om er wetsovertreders vast te zetten. Het godshuis werd al diverse keren gerestaureerd. De historie van de Johannes de Doperkerk, maar zeker ook de romantische sfeer in het interieur, doen veel koppels besluiten elkaar in het kerkje van Vledder het ja-woord te geven.

Externe links

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur