Handelingen

Veghel (Mariaheide), Pastoor van Haarenstraat 40 - O.L. Vrouw van Goede Raad

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: O.L. Vrouw van Goede Raad
Genootschap: Rooms Katholieke Kerk
Provincie: Noord-Brabant
Gemeente: Meierijstad
Plaats: Veghel (Mariaheide)
Adres: Pastoor van Haarenstraat 40
Postcode: 5464VG
Inventarisatienummer: 07882
Jaar ingebruikname: 1909
Architect: Groenendael, J.H.H. van
Huidige bestemming: kerk
Monument status: Rijksmonument 521250 (Complex)


Geschiedenis

Late neogotische kerk met toren in het kerkdorp Mariaheide, ten noorden van Veghel..

Monumentomschrijving Rijksdienst

Rooms Katholieke KERK gebouwd in 1912 in een versoberde Neo-Gotische stijl naar een ontwerp van J. van Groenendael uit 1907-1909. Het torenfront stamt uit 1937.

Omschrijving

Bakstenen driebeukige kruiskerk met een vier traveeën lang middenschip onder zadeldak. De lage zijschepen hebben lessenaarsdaken. De één travee diepe transepten zijn recht gesloten. Daarachter is het koor één travee diep en vierzijdig gesloten koor onder omlopend schilddak. In de oksels achter de transepten zijn diverse aanbouwen geplaatst zoals rechts een kapel onder lessenaarsdak, een vierkant bouwblok en een torentje met tentdak en spits, zinken piron. Vierkante vieringtoren bekroond door smeedijzeren kruis. In het houten torentje met houtsnijwerk in gotische vormgeving en spits hangt een klok. De bakstenen gevels zijn voorzien van speklagen en op diverse plaatsen zijn banden met geometrische patronen, uitgevoerd in gele baksteen, aangebracht. De daken zijn gedekt met leien. In de voorgevel bevindt zich een keperboog-vormig portaal met rechthoekige openslaande deuren. Daarboven is een reliëf aangebracht met een voorstelling van biddende mensen. Het onderschrift daarbij is: "O.L. VROUW VAN GOEDEN RAAD BID VOOR ONS". Erboven een groot vierdelig spitsboograam met tracering, gevuld met glas-in-lood. In de top een blindnis. Rechts daarvan een vierkante toren met vier geledingen, bekroond door een spits met ui. Tegen de hoeken van de toren zijn haakse, driemaal versneden steunberen geplaatst. Aan de voorzijde, op de begane grond bevindt zich een spitsboograam met glas-in-lood, in de rechtergevel een ingang onder topgevel. In de tweede geleding is een smalle lichtspleet aangebracht. De derde geleding bevat drie smalle glas-in-loodramen, de vierde geleding galmgaten. Op het dakvlak van de spits is een wijzerplaats gezet, onder de ui kleine dakkapelletjes. De voorgevel heeft links een achtkantig hoektorentje met koepel. Erachter een ronde uitgebouwde kapel met kegeldak, gedekt met leien en een zinken piron. De zijgevels worden geleed door steunberen, tweemaal versneden met afdekplaten in gele baksteen. Per travee een tweedelig spitsboograam, gevuld met glas-in-lood. In de lichtbeuk minder hoge driedelige spitsboogramen. De transepten hebben elk één groot vierdelig spitsboograam, gevuld met glas-in-lood. Op de hoeken van het transept zijn lisenen met torenachtige opbouw, bekroond door spitsen. In de topgevel een blindnis. Topgevels bekroond door kruisen. Aan de achterzijde is in de schuine kanten van het koor steeds een spitsboograam met gebrandschilderd glas-in-lood geplaatst.

Het interieur wordt overwelfd door sterribgewelven en samengestelde kruisribgewelven op vierkante bakstenen pijlers met profielstenen op de kapitelen. Alles uitgevoerd in baksteen. Gordelbogen en scheibogen zijn uitgevoerd als spitsbogen in schoon metselwerk, afwisselend in rood en geel. De wanden zijn wit gepleisterd. De rechte zijwanden zijn voorzien van muurschilderingen. In het koor zijn gebrandschilderde ramen met figuratieve voorstellingen geplaatst. In het transept is een fries aangebracht met muurschildering, gesigneerd A. Bokhoven. De schilderingen dateren uit 1924 en stellen "Laat de kinderen tot mij komen" en de intocht van Jezus in Jeruzalem voor. Eronder staan houten biechtstoelen. De kerk is voorzien van een granieten vloer. Orgelgalerij met houten balustrade.

De kerk heeft een rijke inventaris, met onder meer neo-gotische preekstoel met beschilderd klankbord en een neo-gotisch hoofdaltaar van M. van Bokhoven uit 1907-1909. Bij het koor is een gevelsteen geplaatst met opschrift: "PRIM LAP POS G C VAN HAAREN/ PRIMUS PAROCHUS VEGHEL (MARIA HEIDE)/ A.D. MCMVII XXVII JUN". Links van het koor een klein Maria-altaar met een houten opstand in neo-gotische vormgeving. Stenen reliëf in de onderbouw. Links ligt de sakristie, deze bevat glas-in-loodramen met diefijzers en zware houten deuren.

Waardering

De kerk is van algemeen belang. Het gebouw heeft cultuurhistorisch belang als uitdrukking van een sociale en geestelijke ontwikkeling, namelijk de stichting van nieuwe kerkdorpen in het kader van de ontginning van oostelijk Noord-Brabant. Het gebouw heeft architectuurhistorische waarde wegens materiaalgebruik en ornamentiek en vanwege de plaats in het oeuvre van de architect Van Groenendael. Het is tevens van belang vanwege de gaafheid van het interieur, een afspiegeling van het werk van Brabantse ateliers. Het heeft ensemblewaarde wegens de situering die van belang is voor het aanzien van het dorp Mariaheide en als essentieel onderdeel van het geheel. Het gebouw is van belang wegens gaafheid van interieur en exterieur.

MIP omschrijving

  • Naam monument: O.L. Vrouw van Goede Raad
  • Bouwstijl: Neo-Gotiek
  • Bouwperiode: 1907
  • Gevels en materialen: Machinale baksteen, natuur hardstenen dorpels. Banden en tracering van gele verblendsteen.
  • Vensters en deuren: Spitsboogvensters met eenvoudige vork- en andere maaswerktraceringen. Glas-in-lood in koorsluiting. Kloosterkozijn met siersmeedwerk in sacristie.
  • Dak en bedekking: Zadel- lessenaarsdaken en spits, bedekt met leien in maasdekking. Dakruiter op viering.
  • Bijgebouwen: Giet- en smeedijzeren hekwerk naar kerkhof.
  • Interieur: ruisbasiliek (dubbeltorengevel, waarvan slechts een uitgebouwd) uit 1937, Schip en transept en koor (1907), schip van vier traveeën met zijbeuken, koor van twee traveeën (blind, door schilderingen) en vierzijdige koorsluiting.
  • Bijzonderheden: Boven ingang in keperboogtrommel voorstelling in kalksteen van L. Petit en T. van Eynthoven-Tilburg. "O.L. vrouw van goeden raad bid voor ons".
  • Omschrijving: Kerkhof aan koorzijde. Hoofdaltaar M. van Bokhoven. Schilderingen A. van Bokhoven en P. Heckermann en H. Froitzheim uit Kevelaer.

Externe links

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur