Handelingen

Oostvoorne, Kerkplein 1 - Dorpskerk

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Dorpskerk
Genootschap: PKN Protestantse gemeente Oostvoorne
Provincie: Zuid-Holland
Gemeente: Westvoorne
Plaats: Oostvoorne
Adres: Kerkplein 1
Postcode: 3233AR
Inventarisatienummer: 02810
Jaar ingebruikname: 1628
Architect:
Huidige bestemming: kerk
Monument status: Rijksmonument 38889 (Kerk)
38890 (Toren)

Geschiedenis

Historische dorpskerk met oudere toren.

Monumentomschrijving Rijksdienst

Kerk

Ned. Herv. Kerk. Gepleisterde zaalkerk, overblijfsel der voormalige parochiekerk (XV) die in 1612 afbrandde, waarna circa 1627 alleen het schip werd hersteld. Inventaris: preekstoel met houten omtuining en twee herenbanken in stijl Lod. XV. Twee psalmbordjes in Lod. XVI-OMLIJSTING. Serie van acht gebrandschilderde ramen, omstreeks 1745, hersteld door Schouten in 1908 en ten tweede male in 1963. Van oorsprong eenklaviers orgel, in 1773 gemaakt door J.H.W. Bätz en in 1807 uitgebreid door F. Friedrichs, voor de Doopsgezinde Kerk te Haarlem. In 1934 overgeplaatst naar de Bakenesserkerk. Daar werd het gecombineerd met het uit 1874 stammende orgel van J.A. Strobel tot een pneumatisch orgel met twee klavieren en vrij Pedaal. In 1996 is het meubel van Bätz, inclusief een belangrijk aantal registers van Bätz en Friedrichs, aangekocht door de hervormde gemeente Oostvoorne. Restauratie en reconstructie in 2000 door de A.H. de Graaf uit Leusden.

Toren

Eenvoudige bakstenen toren (ca. 1300), later verhoogd en van een sierlijke, peervormige spits voorzien. Gerestaureerd 1948.

Orgel

Het orgel dat thans in de Dorpskerk te Oostvoorne staat is gebouwd door J.H.W. Bätz in 1771-1773 voor de Doopsgezinde Kerk in Haarlem. Het had bij oplevering één manuaal met tien stemmen en aangehangen pedaal. Johann Heinrich Wilhelm Bätz tekende het contract voor de bouw op 3 augustus 1771. Op 8 juni 1772 werd Gideon Thomas meerderjarig, en trok zijn oom zich terug uit het bedrijf. J.C. Friedrichs wijzigde het orgel in 1806 ingrijpend. De kas werd verbreed ten behoeve van de plaatsing van een Bourdon 16'. Verder bouwde hij achter het orgel een tweede werk in een gesloten kas, voorzien van jalouzieën die door middel van een trede waren te sluiten en te openen. Dit is het eerste zwelwerk geweest dat in Nederland werd toegepast. In 1826 werd het front vernieuwd door Gabry & In der Maur. Dezelfde bouwers vervingen in 1832 de Open Fluit 4' (van hout) door een Viola di Gamba 8'. Mogelijk is dit het orgel dat op 19 maart 1881 door R. Roosdorp in de Kerkelijke Courant te koop werd aangeboden. In 1883 kocht de Hervormde Gemeente in Haarlem het instrument voor de Janskerk. Na sluiting van dit gebouw in 1931 werd het in 1934 door de firma Spanjaard verplaatst naar de Bakenesserkerk, waar het werd samengevoegd met het in de kerk aanwezige J.A. Ströbel-orgel uit 1874. Uit deze samenvoeging ontstond een groot pneumatisch orgel met twee klavieren en een vrij pedaal. Van het front verdween de soffiet en de kas werd wit geschilderd. De Bakenesserkerk werd in de jaren 1950 gesloten, waarna het orgel in onbruik raakte. Het verviel steeds meer. Klaas Bolt onderzocht het orgel na 1975 en schreef een uitgebreid restauratierapport voor monumentenzorg. Plannen voor een reconstructie bleven echter onuitgevoerd. In 1995 is het orgel gekocht door de Hervormde Gemeente in Oostvoorne. Na een restauratie door A.H. de Graaf kon het op 12 oktober 2000 in gebruik worden genomen. Adviseur was Aart Bergwerff. Bij de restauratie zijn verscheidene stemmen gereconstrueerd. Er is een zelfstandig pedaal met drie stemmen gemaakt. Ook de klaviatuur en de registertrekkers zijn in achttiende-eeuwse stijl nieuw gemaakt. Van het oorspronkelijke pijpwerk van Bätz was nog maar weinig overgebleven. Er is dan ook niet gekozen voor een reconstructie van het instrument uit 1773, maar voor een tweeklaviers orgel met vrij pedaal in laat achttiende-eeuwse stijl. Het materiaal van Ströbel is verkocht om het Ströbel-orgel in de Lutherse Kerk te Haarlem te kunnen reconstrueren. Het oude orgel uit de Oostvoornse Dorpskerk was gebouwd door A. Standaart en dateerde uit 1923. Het werd gekocht door dhr. Gerard van Beurden, die het samenvoegde met een Pels-orgel uit 1935 tot een drieklaviers orgel, dat is opgesteld in het Rijtuig Museum in Raamsdonk.

Externe links

In de media

  • Uit Algemeen Dagblad d.d. 02-12-2016
'Irritant' klokgelui splijt Oostvoorne

De klokken van de Dorpskerk splijten Oostvoorne. De situatie in het normaal zo vreedzame stranddorp is zo geëscaleerd dat omwonenden die van de herrie van het klokluiden verlost willen worden, worden geïntimideerd en beschimpt door dorpsgenoten. Ook de gemeenteraad is tot op het bot verdeeld. Bewoner Paul Goederond woont al 35 jaar vlakbij de hervormde kerk en probeert al 3,5 jaar voor elkaar te krijgen dat de klokken niet langer dagelijks om 08.00, 12.00 en 18.00 uur twee minuten luiden. ,,Het lijkt erop dat de laatste jaren het geluid harder is geworden. Dat heb ik aangekaart. En ik vind het luiden totaal uit de tijd. Toen dat werd ingesteld in 1948 was het voor de boeren. Wisten ze dat het etenstijd was. Maar dat is allang niet meer nodig. Goederond vindt veel buren aan zijn kant. Hij is geschrokken door de reacties van sommige dorpelingen. ,,Je wordt op sociale media voor alles en nog wat uitgemaakt, geïntimideerd en beschimpt. Heel naar.

Uitslapen

Nelie van Domselaar, die iets verderop woont, zegt dat haar logees altijd wakker schrikken van de klokkenherrie. ,,Uitslapen is er niet bij. Ook omdat het carillon van de kerk elk halfuur een deuntje speelt. Al die sinterklaas- en kerstliedjes komen nu al m'n neus uit. Lang niet iedereen vindt het klokgelui irritant. Volgens Maria Langendoen (87) 'hoort dat er gewoon bij'. ,,Dit is echt iets van ons dorp, net als de muziektent en de zangvereniging. Na de klachten over de herrie deed de DCMR Milieudienst Rijnmond, op verzoek van de gemeente Westvoorne, onderzoek naar het geluid van de klokken. Dat blijkt 12 tot 14 decibel te hard.

Compromis

Wethouder Paméla Blok kwam met het compromis de luidtijd te halveren tot één minuut, al wordt ook dan de geluidsgrens iets overschreden. ,,We hebben ook gekeken naar vilt om de klepel van de kleine klok, maar dat geluid leverde verwarring bij veel mensen op. De klokken stilzetten willen we niet. Dit is een traditie die moet blijven. De gemeenteraad is uiterst verdeeld. Bloks voorstel liep deze week vast: de stemmen staakten bij 6-6. Naast oppositiepartijen PvdA, VVD, CDA en D66 had 'regeringspartij' Partij Westvoorne één lid dat het klokluiden niet wil halveren. De tegenstemmers vinden dat de wet niet mag worden overtreden en willen dat beter naar het dempen van het geluid wordt gekeken. Later in de maand stemt de raad, dan met vijftien leden op oorlogssterkte, opnieuw over de kwestie.

  • Uit Westvoorne.nl d.d. 25 apr 2017, (daar hebben ze dus 5 maanden over gedaan)

Oostvoorne – De kerkklokken van de Dorpskerk in Oostvoorne gaan minder lang luiden. Nog maar een minuut mogen de klokken van de gemeenteraad worden geluid.

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur