Handelingen

Medemblik, Gedempt Achterom 43 - Synagoge

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Genootschap: Joodse Synagoge
Provincie: Noord-Holland
Gemeente: Medemblik
Plaats: Medemblik
Adres: Gedempt Achterom 43
Postcode: 1671AE
Inventarisatienummer: 05874
Jaar ingebruikname: 1808
Architect:
Huidige bestemming: bedrijf, schuur
Monument status: Rijksmonument 28358

Geschiedenis

Vrij vroeg in de achttiende eeuw vestigden zich joodse kooplieden in de steden rond de Zuiderzee, waaronder Medemblik. In 1765 werd aan de Oude Haven, hoek Bangert, een begraafplaats gekocht. De synagoge aan de Gedempte Achterom dateert uit 1808. In deze periode braken er in de joodse gemeente van Medemblik conflicten uit. Deze liepen zo hoog op dat het stadsbestuur dreigde met sluiting van de synagoge. Uiteindelijk wist het Consistorie van de Zuiderzee de orde te herstellen.

Voormalige synagoge aan de Gedempte Achterom, 1984 (WL)Gedurende de negentiende eeuw nam het aantal joden in Medemblik niet toe en in de tweede helft van de eeuw viel er zelfs een teruggang te bespeuren. Toch had de joodse gemeente in die tijd nog een voorzanger en een godsdienstonderwijzer. In 1867 bleek het noodzakelijk de ernstig verwaarloosde synagoge te herstellen. Het gebouw werd uiteindelijk in 1926 verkocht. In 1950 is de joodse gemeente van Medemblik opgeheven en bij die van Enkhuizen gevoegd. De voormalige synagoge werd in 1976 door de gemeente aangekocht en is, na een grondige restauratie, eerst als wijkcentrum en later als expositieruimte gebruikt. Er bestaan vergevorderde plannen om de voormalige synagoge over te dragen aan de speciaal hiervoor opgerichte Stichting Synagoge Medemblik. In de toekomst zou het gebouw een (joods) culturele functie moeten vervullen met de mogelijkheid voor sjoeldiensten. De plaatselijke overheid onderhoudt de joodse begraafplaats. Deze werd in 1985 gerestaureerd. (Bron:[1])

Buiten gebruik sinds 1926, daarna vergaderruimte, 2006 kapsalon.

Monumentomschrijving Rijksdienst

Voormalige Synagoge. Rechthoekig bakstenen gebouw uit 1808 met in de voorgevel spitsboogvensters en een classicistische ingangspartij. Inwendig de vrouwengalerij nog aanwezig, bereikbaar door een deur links in de voorgevel. De oorspronkelijke balkenzoldering, in het midden waarvan het beloop van het gedrukte tongewelf nog zichtbaar is, is op lager niveau opnieuw toegepast. Het gebouw is thans verminkt door het slopen van de kap en de ingangspartij.


Afbeeldingen