Handelingen

Leeuwarden, Sacramentsstraat 19 - Synagoge (1803 - 1964)

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Genootschap: Israëlitisch
Provincie: Friesland
Gemeente: Leeuwarden
Plaats: Leeuwarden
Adres: Sacramentsstraat 19
Postcode: 8911GK
Inventarisatienummer: 09269
Jaar ingebruikname: 1803
Architect: Stoett, F.- Wielen, G.vd.
Huidige bestemming: Dansschool
Monument status: Rijksmonument 24354

Geschiedenis

Vanaf 1700 werden er in Leeuwarden godsdienstoefeningen gehouden, aanvankelijk in een gebouw bij de Amelandspijp aan de Oude Ee. Dit gebouw moest gedeeld worden met de katholieken, de andere niet officieel erkende godsdienstige minderheid in het protestantse Leeuwarden.

De aanwezigheid van joden werd door de plaatselijke overheid gedoogd, maar toch nam men ook gedurende de achttiende en negentiende eeuw voortdurend maatregelen om de komst van arme joden en de daarmee samenhangende overlast te beperken. In 1754 stelde de joodse gemeente van Leeuwarden een reglement op, dat door de stadsraad goedgekeurd werd. In het daaropvolgende jaar werd aan de Sacramentstraat een officiële synagoge ingewijd. Momenteel is er in Leeuwarden nog een kleine joodse gemeente, die op de Hoge Feestdagen diensten houdt in een synagoge in de Slotmakersstraat. Deze werd in 1980 ingewijd en ingericht met het interieur van de voormalige synagoge in Gorredijk. De voormalige synagoge in de Sacramentsstraat herbergt een dansschool en doet op sommige hoogtijdagen dienst als joods ontmoetingscentrum. In 2005 vierde men het 200-jarig bestaan van de synagoge aan de Sacramentsstraat en werd op de buitenkant van het pand een plaquette onthuld. (Bron:Joods Historisch Museum) Als synagoge buiten gebruik gesteld in 1964.

Monumentomschrijving Rijksdienst

Israëlitische synagoge, oorspronkelijk gebouwd als woonhuis. In 1865 tot synagoge verbouwd, thans het enige nog gespaard gebleven synagogegebouw in Friesland. Gevel in strak metselwerk, geleed door middenrisaliet; halfcirkelvormige gesloten vensters; stichtingsstenen. Tot de inventaris behoren: de Arke met bekroning (een vereenvoudigde navolging van de in 1964 naar Israel overgebrachte arke uit de synagoge in Leeuwarden), de Bima en een aantal banken, alles in Empirevormen, vervaardigd in 1807 en afkomstig uit de synagoge te Gorredijk.

Externe links

Afbeeldingen