Handelingen

IJlst, Stadslaan 10 - Stadslaankerk

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Stadslaankerk
Genootschap: Evangelische gemeente
Provincie: Friesland
Gemeente: Súdwest Fryslân
Plaats: IJlst
Adres: Stadslaan 10
Postcode: 8651AD
Inventarisatienummer: 09795
Jaar ingebruikname: 1911
Architect: Nauta, A.
Huidige bestemming: maatschappelijk en cultureel centrum 2008
Monument status: Rijksmonument 460749

Geschiedenis

Belangrijke, beeldbepalende Gereformeerde Kerk met toren, gebouwd in 1911 naar ontwerp van architect A. Nauta.

Zondag 21 september 2008 is de laatste protestantse dienst gehouden in deze kerk, die enige tijd werd bedreigd met sloop.

De kerk is verkocht aan de Stichting Behoud Stadslaankerk, die de kerk sinds eind 2008 gebruikt als maatschappelijk en cultureel centrum (61-09).

  • 2018 Opnieuw in gebruik bij de Welcome Home Church.

Orgel

In 1911 werd er een Orgel geplaats van Van Gruisen uit 1836 Afkomstig uit de Hervormde Kerk te Jutrijp In 1976 werd het overgeplaatst naar de Gereformeerde Kerk te Sexbierum daar verving het een kleiner Bakker & Timmenga-orgel uit 1890.

Monumentomschrijving Rijksdienst

Gereformeerde kerk, vanwege het orgel met hoofdwerk en onderpositief, in 1836 gemaakt voor de Hervormde kerk te Jutrijp. In 1911 werd het orgel overgeplaatst naar IJlst. In 1984 werd het orgel gerestaureerd door de firma Bakker en Timmenga uit Leeuwarden.

Artikel over de architect A. Nauta

Uiterst informatief artikel op de website van de Stichting Behoud Stadslaankerk te IJlst, door Peter Dillingh.

Ane Nauta, architect van de Stadslaankerk.

Architect Ane Nauta (1882-1946) ontwierp onder meer scholen, boerderijen en woonhuizen, maar hij maakte vooral naam als bouwmeester van gereformeerde kerken in Friesland. De liefde voor de kerk en voor de bouw had hij van huis uit meegekregen: zijn vader, W.Th. Nauta, was architect-aannemer in Hijlaard en ten tijde van de Doleantie (1886) scriba van de kerkenraad. Nauta leerde het vak in de praktijk. Hij was onder meer opzichter bij de bouw van de gereformeerde kerk in Winterswijk (1905), die ontworpen was door de bekende gereformeerde architect Tjeerd Kuipers. In diens stijl ontwierp Nauta gereformeerde kerken in IJlst (1910), Aalten (Oosterkerk, 1914), Lollum (1916) en Raard (1916).

Tot 1920 was Nauta gemeentearchitect van Westdongeradeel. Ook in Ternaard ontwierp hij de gereformeerde kerk (1921). Vernieuwend was zijn ontwerp voor de gereformeerde kerk in Heerenveen (1921), een van de eerste twee betonnen kerkgebouwen; het andere staat in Tijnje.

In de jaren twintig tekende Nauta voor ongeveer de helft van de nieuwgebouwde gereformeerde kerken in Friesland. Vanuit Leeuwarden, waar hij zich met zijn gezin gevestigd had, reisde hij door heel de provincie. Als architect ontwikkelde hij in die jaren steeds meer een eigen stijl, die te herkennen is in de gereformeerde kerken in Joure (1922), Wouterswoude-Driesum (1923), Wolvega (1923), Marrum (1924), Tzummarum (1924), Nes (Dongeradeel) (1925), Wirdum (1925) en Dokkum (Noorderkerk en Oosterkerk, 1926). Voor gereformeerde begrippen uitbundiger is de kerk in Beetgumermolen (1925), wat uiteraard samenhangt met de financiële mogelijkheden. Eenvoudiger zijn de kerken in Lioessens (1927) en Sexbierum (1927). In verscheidene plaatsen was het samengaan van afgescheidenen en dolerenden reden voor nieuwbouw, zoals in Dokkum, Sint-Annaparochie (1926) en Bolsward (1929).

De laatste tijd groeit de belangstelling en de waardering voor de architectuur uit de eerste helft van de twintigste eeuw. Daarom is het goed om even stil te staan bij het belang van de Stadslaankerk en wellicht nog eens een ‘tsjerkepaad’ uit te zetten langs kerken van Nauta.

Peter Dillingh

Externe links

Afbeeldingen