Handelingen

Buren, Markt 4 - Sint Lambertuskerk

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Lambertuskerk
Genootschap: PKN Ned. Hervormd
Provincie: Gelderland
Gemeente: Buren
Plaats: Buren
Adres: Markt 4
Postcode: 4116BE
Inventarisatienummer: 11156
Jaar ingebruikname: 1395
Architect:
Huidige bestemming: kerk
Monument status: Rijksmonument 11329


Geschiedenis

opname 11-03-2007 © C. Verhaaf Kesteren
opname 11-03-2007 © C. Verhaaf Kesteren
opname 11-03-2007 © C. Verhaaf Kesteren

De kerk werd in 1367 gesticht als een kapel en in 1395 als parochiekerk genoemd naar de heilige Lambertus. De Utrechtse bisschop Frederik van Blankenheim gaf in dat jaar toestemming aan de gelovigen te Buren een zelfstandige parochie te vormen in de Lambertuskerk.[1][2] In de 15de eeuw werd de kerk uitgebreid met zijbeuken en een nieuw hoofdkoor en kreeg hij zijn huidige gedaante. De kerk heeft een toren in met een bovenbouw in renaissancestijl, die werd gebouwd door Alessandro Pasqualini en Pieter Post. De kerk is in de periode 1973 tot 1980 gerestaureerd. De kerktoren werd in 1990 gerestaureerd. Het Bätzorgel dateert uit 1852.[3]

Op 8 juli 1551 trad de 18-jarige Willem in deze kerk in het huwelijk met Anna van Egmond. Het derde kind van Willem van Oranje Maria van Buren is in 1616 begraven in de tombe onder het koor. Ze is op 23 oktober 1616 bijgezet in de grafkelder van haar Egmondse voorgeslacht in deze kerk.

Monumentomschrijving Rijksdienst

Herv. Kerk (St. Lambertus). In oorsprong eenbeukige kapel uit het derde kwart van de 14de eeuw, in 1395 tot parochiekerk verheven en waarschijnlijk in het eerste kwart der 15de eeuw met zijbeuken uitgebreid, waarna omstreeks of na het midden der 15de eeuw het hoofdkoor verrees. Noordbeuk, aanvankelijk met noorderzijkoor, dat in 1733 werd afgebroken, gebouwd in de 16de eeuw. Koor, middenschip en noorderzijbeuk dragen houten tongewelven; over de zuidbeuk een kwarttongewelf. De inventaris der kerk omvat o.a.: een preekstoel uit de eerste helft der 17de eeuw met een koperen lezenaar uit ongeveer dezelfde tijd, vier koperen kaarsenkronen uit de 17de eeuw, een houten tekstbord in geschilderde omlijsting uit het tweede kwart der 17de eeuw en een aantal 16de en 17de eeuwse grafzerken. Monument uit 1900 voor Maria van Nassau (1556-1616), tweede dochter van Anna van Egmond en Willem van Oranje, op het koor.

Toren van de Herv. Kerk. De toren bestaat uit een kort na 1395 gebouwd, vierkant benedendeel van baksteen, verlevendigd door eenvoudige spaarvelden, waartegen in de 16de eeuw een veelhoekige traptoren aan de westzijde verrees. Bovenbouw van drie achtkanten, waarvan het onderste, waarschijnlijk van Pasqualini, omstreeks 1540, Toskaanse halfzuiltjes en geprofileerde natuurstenen galmgaten met rondbogen op imposten heeft. Het tweede en derde achtkant, onderscheidenlijk van baksteen en hout, waartussen een koepeldak, zijn ontworpen door Pieter Post en voltooid in 1665. Klokkenstoel met gelui van twee klokken, waarvan één van J., F. en T. Simon, 1615, diam. 109 cm. en een moderne klok. In de koepel klok van H. de Borch, 1520, diam. 66,9 cm. Mechanisch torenuurwerk J. H. Addicks en Zn., Amsterdam, is in 1995 buiten gebruik gesteld.

Orgels

Witte-orgel.

Het hoofdorgel (Rijksmonument) is in 1852 geleverd door C.G.F. Witte (firma J. Bätz & Co.) te Utrecht. In 1889 reinigt zijn zoon J.F. Witte (fa. J. Bätz & Co.) te Utrecht instrument. In 1953-1954 werkt de firma J.C. Sanders & Zoon (Utrecht) aan het orgel en breidt het uit met een zelfstandig pedaal. De firma S.F. Blank (Herwijnen) restaureert het in 1980 en brengt het orgel terug in de situatie van 1852.

Dispositie
  • Hoofdwerk (manuaal 1): Bourdon 16' - Prestant 8' - Roerfluit 8' - Octaaf 4' - Fluit 4' - Quint 3' - Octaaf 2' - Mixtuur 1⅓' 2-4 sterk - Cornet 8' 5 sterk discant - Trompet 8' bas/discant.
  • Bovenwerk (manuaal 2): Prestant 8' (C-e in Prestant 8' Man. 1) - Holfluit 8' - Gamba 8' (C-H in Holfluit) - Salicet 4' - Roerfluit 4' - Gemshoorn 2' - Tremulant.
  • Pedaal (aangehangen): Bourdon 16' (C-H, transm.).
  • Manuaalkoppeling.
  • Ventiel.

Mechanische sleepladen. Manuaalomvang: C-f3. Pedaalomvang: C-c1. Toonhoogte: a1 = 441 Hz. Winddruk: 78 mm. WK.

Koororgel.

Het koororgel is in 1992 vervaardigd door de firma Flentrop Orgelbouw (Zaandam).

Dispositie
  • Manuaal: Prestant 8' discant - Bourdon 8' bas/discant - Gedekte fluit 4' bas/discant - Quint 3' discant - Octaaf 2' - Terts 1 3/5' discant.

Geen pedaal. Mechanische sleeplade. Omvang: C-f3. Winddruk: 55 mm. WK.

In de media

Uit ; Stadtiel.nl d.d. 7 december 2014

De Sint-Lambertuskerk van Buren wordt vrijdag 12 december 2014 overgedragen aan de Stichting Oude Gelderse Kerken (SOGK). In de kerk behorend tot de Hervormde Gemeente Buren blijven kerkdiensten plaatsvinden. Daarnaast krijgt de kerk een eigen plaatselijke commissie (PC) die aan het werk gaat om andere activiteiten te ontwikkelen waarmee de reguliere lopende kosten gedekt kunnen worden. De SOGK zal zorgdragen voor het duurzaam beheer en behoud van de kerk.

Externe links

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur