Handelingen

Biest-Houtakker, Biestsestraat 26 - Antonius van Padua (1914 - 2013)

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Antonius van Padua
Genootschap: Rooms Katholieke Kerk
Provincie: Noord-Brabant
Gemeente: Hilvarenbeek
Plaats: Biest-Houtakker
Adres: Biestsestraat 26
Postcode: 5084HE
Inventarisatienummer: 07085
Jaar ingebruikname: 1914
Architect: Margry, J.C.F.
Huidige bestemming: Woning
Monument status: Rijksmonument 518895(K)515896(P)


Geschiedenis

Belangrijke late neogotische kerk met toren. Aan de eredienst onttrokken zondag 9 juni 2013. In 2020 verkocht aan een particulier. De kerk krijgt een woonbestemming.

Monumentomschrijving Rijksdienst

R.K.KERK in de Neo-Gotische stijl uit 1913. Toegewijd aan H. Antonius van Padua. Architect Jos. Margry uit Rotterdam. Aannemer J.A. Vriens uit Moergestel. De kerk is georienteerd. Kerkwijding vond plaats in 1922 door Mgr. Diepen. De bouwkosten bedroegen f 41.340,00. Hiervan was f 25.000,00 geschonken door J.P. Grewen, een schatrijke reder annex effectenmakelaar uit Rotterdam, die de bisschop van Den Bosch bij zijn overlijden tot erfgenaam had aangewezen. Per testament was bepaald dat met zijn geld kerken gebouwd moesten worden ter ere van de H. Antonius van Padua. In het Bossche bisdom werden op deze wijze zestien kerken gebouwd. De voor- of westgevel van de kerk staat aan de Biestsestraat. De bijbehorende pastorie ligt aan de zuidkant van de kerk.

In de Tweede Wereldoorlog werden de kerkspits en een gedeelte van de zuidelijke muur beschadigd.

Omschrijving

De kerk is een driebeukige kruisbasiliek met een schip van drie traveeën en een transept. Aan de westkant een vierkante toren met uurwerk en luidklokken geflankeerd door traptorens en vijfzijdige kapellen. Aan de noordkant is deze toegewijd aan St. Jozef en aan de zuidkant aan H. Antonius van Padua. Het priesterkoor is eveneens geflankeerd door vijfzijdige kapellen. Aan de noordkant de doopkapel en aan de zuidkant de Mariakapel. De sacristie bevindt zich aan de zuidoostkant van de kerk.

Zadeldaken voorzien van kapellen. De zijbeuken hebben platte daken. Op de viering van de kerk een achtzijdig angelustorentje met luidklok. De toren, traptorens en kapellen hebben torendaken. Alle daken zijn gedekt met natuursteen leien.

Het opgaande werk bestaat uit roodpaarse handgevormde baksteen gemetseld in kruisverband met natuursteentoepassing voor afzaten en muurbeëindigingen.

Siermetselwerk onder dakrand. Boven het ingangsportaal een beeld van de patroonheilige van de kerk. In de grote spitsboogvensters baksteen traceringen.

In het priesterkoor zeven gebrandschilderde glas-in-lood vensters. Hiervan zijn er drie in neogotische stijl uit 1913. Links: H. Juliana de Cornillon; midden: H. Hart verschijnt aan Maria Margaretha Alacoque en rechts: H. Paschalis Baylon. De andere vier uit 1948 met voorstellingen van de vier evangelisten. Tot het interieur behoren o.a. een neogotische hardstenen doopvont uit ca. 1913 met koperen deksel en een waarschijnlijk 16de-eeuws houten Spaans Mariabeeld.

Waardering

De kerk is van algemeen belang. Het gebouw heeft cultuurhistorisch belang als bijzondere uitdrukking van de ontwikkeling van het katholicisme in het zuiden en de vorming van kerkdorpen in het begin van de 20ste eeuw. Het is tevens van belang als voorbeeld van de typologische ontwikkeling van de dorpskerk. Het heeft architectuurhistorisch belang door de stijl en de detaillering en is tevens van belang als voorbeeld van het oeuvre van de architect Margry. Het heeft ensemblewaarden vanwege de bijzondere situering, verbonden met de ontwikkeling van het kerkdorp. Het is gaaf bewaard gebleven en is tevens van belang als voorbeeld van een uit particuliere fonsen tot stand gekomen kerkbouwactiviteit en vanwege de inventaris.

  • Bouwstijl: Neo-Gotiek
  • Bouwperiode: 1913
  • Gevels en materialen: Baksteen, hardsteen afzaten.
  • Vensters en deuren: 3 stuks glas-in-lood vensters C.v. Straaten (Utrecht).
  • Bijgebouwen: Kerkhof met calvarieberg, kruis en beeldengroep.
  • Interieur: Hangzolder, interieur gesaust.
  • Bijzonderheden: Samen met pastorie en kerkhof. Driebeukige kruiskerk, basilicaal schip. Absis halve zeshoek.

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur