Handelingen

Avenhorn, West 19 - Hervormde Kerk

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Hervormde Kerk
Genootschap: PKN Hervormde gemeente Westkoggenland
Provincie: Noord-Holland
Gemeente: Koggenland
Plaats: Avenhorn
Adres: West 19
Postcode: 1633JA
Inventarisatienummer: 05088
Jaar ingebruikname: 1642
Architect:
Huidige bestemming: hervormde kerk
Monument status: Rijksmonument 38767 (kerk); 38768 (toren)

Geschiedenis

Historische zaalkerk met houten torentje. In 1914, bij een restauratie van de kerk, is het oude torentje door een nieuw vervangen.

Ook is toen de eerste travee onder dit torentje in neogotische stijl herbouwd.

Deze kerk is ook in gebruik voor culturele activiteiten.

Links in de voorgevel bevindt zich een (in 1914 herplaatste) historische gedenksteen uit 1642.

Geschiedenis. Bron: pg-koggenland.nl

"De Groene Toren" te Avenhorn

Het kerkgebouw in Avenhorn is in 1642 gebouwd. Een in 1395 al vermelde, aan de heilige Mauritius gewijde kerk, werd vervangen bij het overgaan naar de gereformeerde (is protestantse) leer.

De kerk staat, zoals vele nog bestaande 17e eeuwse gebouwen, op restveen. Dat wil zeggen het zeer dikke veenpakket, dat toen nog het gebied ten noorden van de Beemster geheel bedekte, werd afgegraven om gebruikt te worden als brandstof. Hierdoor zakte de grond behalve onder de toen al aanwezige gebouwen. Zo lijkt ook in Avenhorn de kerk op een terp te staan.

In 1914 werd er veel gerestaureerd aan deze kerk. Rond 1980 werd nogmaals een grootscheepse restauratie gestart die echter nooit werd voltooid. De behoefte aan een dorpshuis diende zich aan, waarop de kerkvoogden inhaakten met: "Hier is een dorpshuis, gebruik het maar". Een stichtingsbestuur behartigt de zaken rond gebruik van het gebouw dat echter eigendom is gebleven van de Hervormde Gemeente. De gebruikersnaam werd toen "Groene Toren".

Hierdoor wachten een 17 eeuwse preekstoel en een dito 8-persoons herenbank voorzien van fraai snijwerk nog op een herbestemming. Een eveneens 17eeeuws doophek werd herplaatst in de Hervormde Kerk van Hauwert. Enkele waardevolle bezittingen zoals een zilveren avondmaalstel werden in bewaring gegeven.

Een orgel heeft de kerk nooit bezeten; er werd bij de kerkdiensten à capella gezongen. Nu bedient men zich van een compact pijporgel, ook wel koororgel genoemd. Drie 17e eeuwse kleine twaalfarmige kronen sieren de kerkruimte.

Een groen geverfde houten dakruiter met daarin een klein luidklokje bekroont de kerk aan de westzijde. Op het punt van de vijfzijdige koorafsluiting staat een windvaantje, een koggenschip. Deze windwijzer kwam in 1980 in Avenhorn terecht toen de Hervormde Kerk van Scharwoude werd verkocht.

Monumentomschrijving Rijksdienst

Kerk

Hervormde Kerk. Eenschepig kerkje uit 1642, vijfzijdige sluiting; westelijke travee, westgevel en dakruiter van een restauratie in 1914. Jaartalsteen met opschrift in westgevel 1642. Preekstoel XVII A, doophek en doopbanken XVII; met snijwerk versierde herenbank, midden XVIII, drie kleine twaalfarmige kronen XVII, psalmbordje met gesneden bekroning XVIII A.

Toren

Toren der Hervormde Kerk. Met leien gedekte dakruiter 1914. Mechanisch torenuurwerk van Hörz, circa 1920.

Afbeeldingen

Exterieur