Handelingen

Amsterdam, Noordermarkt 48 - Noorderkerk

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Noorderkerk
Genootschap: PKN Pioniersplek Noorderkerk
Provincie: Noord-Holland
Gemeente: Amsterdam
Plaats: Amsterdam
Adres: Noordermarkt 48
Postcode: 1015NA
Inventarisatienummer: 04729
Jaar ingebruikname: 1623
Architect: Keyser, Hendrick de
Huidige bestemming: kerk
Monument status: Rijksmonument 3923

Geschiedenis

Belangrijk voorbeeld van Protestantse bouwkunst. Noorderkerk (1620-1623), ontworpen door Hendrick de Keyser, na zijn dood voltooid door zijn zoon Pieter in samenwerking met de stadstimmerman Hendrick Jacobsz. Staets en stadsmetselaar Cornelis Danckertsz. Gebouwd in de vorm van een Grieks kruis met diagonaal tussen de armen geplaatste dienstwoningen e.d. Trapeziumvormige topgevels met balustraden. Diagonaal geplaatst vieringstorentje.

Inventaris. Klokkenstoel met een klok van J. Meurs, 1621.

Amsterdam. Noorderkerk; foto. J. Sonneveld. Leidschendam.

In 1929 moest de kerk gesloten worden, omdat er te weinig kerkgangers waren. Toen was men aangewezen op de Eilandskerk, maar die werd te bouwvallig, en moest in 1939 afgebroken worden. Na een opknapbeurt werd de Noorderkerk in 1941 weer in gebruik genomen voor erediensten. Sindsdien is de Noorderkerk in gebruik als Nederlands Hervormde, nu Protestantse, kerk, door een actieve gemeente met Gereformeerde Bond signatuur.

Na vele kleinere deelrestauraties eindelijk op grote schaal gerestaureerd in de jaren 1990; in 1998 feestelijke afronding.

In deze kerk vinden vaak (orgel)concerten plaats, meestal op zaterdagmiddag.

Op maandag en zaterdag (als er markt is op de Noordermarkt) van 11.00 tot 15.00 uur geopend voor bezichtiging, bezinning, en gesprek met aanwezige vrijwillig(st)ers van de Noorderkerkgemeente.

Tevens kliederkerk Noorderkerk Amsterdam


Monumentomschrijving Rijksdienst

Noorderkerk (1620-1623, ontwerp Hendrick de Keyser ?). Gebouwd in de vorm van een Grieks kruis met diagonaal tussen de armen geplaatste dienstwoningen e.d. Trapeziumvormige topgevels met balustraden. Diagonaal geplaatst vieringstorentje. Inventaris. Orgel met Hoofdwerk, Bovenwerk en Pedaal, in 1849 gemaakt door H.Knipscheer. Klokkenstoel met een klok van J. Meurs, 1621.

Orgels

Hoofdorgel

Het hoofdorgel is in 1849 gebouwd door H. Knipscheer (Amsterdam).

  • In 1877/78 restaureert P. Flaes (Amsterdam) het orgel en vernieuwt de tongwerken.
  • De firma D.G. Steenkuyl (Amsterdam) vervangt in 1906 de mechanische speeltractuur door pneumatische tractuur en intoneert het orgel opnieuw.
  • De firma J. de Koff & Zoon (Utrecht) reinigt het in 1951, zo ook de firma Flentrop Orgelbouw (Zaandam) in 1978.
  • Flentrop restaureert in 1995 de balgen, waarna in 2005 door Flentrop een algehele restauratie wordt uitgevoerd, waarbij ook de mechanische speeltractuur gereconstrueerd wordt.
Dispositie
  • Hoofdwerk (manuaal 1): Prestant 16' - Bourdon 16' - Octaaf 8' - Roerfluit 8' - Octaaf 4' - Roerfluit 4' - Quint 3' - Octaaf 2' - Mixtuur 2⅔' 5-6 sterk - Scherp 1⅓' 5 sterk - Cornet 8' 5 sterk discant - Trompet 8' (1878).
  • Bovenwerk (manuaal 2): Prestant 8' - Baarpijp 8' - Quintadeen 8' - Octaaf 4' - Dwarsfluit 4' (1878) - Nasard 3' - Octaaf 2' - Sesquialter 2⅔' 2 sterk discant - Vox humana 8' (1878) - Tremulant.
  • Pedaal: Prestant 16' - Bourdon 16' - Holfluit 8' - Roerquint 6' - Octaaf 4' - Bazuin 16' (1878) - Trompet 8' (1878).
  • Koppelingen: Hoofdwerk aan Pedaal - Bovenwerk aan Pedaal (1906) - Manuaalkoppeling.

Mechanische sleepladen. Manuaalomvang: C-f3. Pedaalomvang: C-d1. Toonhoogte: a1 = 438 Hz. Zes spaanbalgen. Winddruk: 78 mm. WK.

Kleine orgel

Het kleine orgel is in 1959 door de firma D.A. Flentrop (Zaandam) gemaakt voor de Goede Herderkerk te Terneuzen.

  • In 1967 plaatst Flentrop het over naar "De Uitweg" te Amsterdam.
  • In 1992 verhuist het orgel naar de St. Bonifatiuskerk te Zaandam om tenslotte in 1999 een plaats te krijgen in de Noorderkerk. Het is een serie-orgel van een type waarvan Flentrop er vele gemaakt heeft.
Dispositie
  • Manuaal: Holpijp 8' bas/discant - Prestant 4' - Roerfluit 4' bas/discant - Gemshoorn 2' - Sesquialter 2⅔' 2 sterk discant - Mixtuur 1⅓' 2-3 sterk.
  • Pedaal: aangehangen.

Mechanische sleeplade. Manuaalomvang: C-g3. Pedaalomvang: C-d1.

Externe links

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur

Orgels