Handelingen

Waalwijk, Grotestraat 87-89 - Synagoge

Uit Reliwiki

Versie door JvN (Overleg | bijdragen) op 18 dec 2016 om 06:48 (postcode)
(wijz) ← Oudere versie | Huidige versie (wijz) | Nieuwere versie → (wijz)


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam object:
Genootschap:
Provincie: Noord-Brabant
Gemeente: Waalwijk
Plaats: Waalwijk
Adres: Grotestraat 87-89
Postcode: 5141JM
Inventarisatienummer: 08554
Jaar ingebruikname:
Architect:
Huidige bestemming: gesloopt in 1960
Monument status: geen



Geschiedenis

Waalwijk, synagoge (ca. 1960); fotocollectie SALHA (WAA20042)

Van een joodse nederzetting rondom Waalwijk was in 1795 nog geen sprake, maar er werden vanaf 1791 diensten gehouden. Van een echte joodse gemeente Besoyen-Sprang-Waalwijk zou eerst sprake zijn in 1835, volgens een vermelding in het jaarboek voor de Israëlieten in Nederland.

In 1869 werd het gebouw, dat voordien werd gehuurd en waarin sjoel gehouden werd, aangekocht. De daarop volgende plannen om een volwaardige synagoge te bouwen konden wegens gebrek aan financiële middelen, alsmede wegens een scheuring van de gemeente in 1878, niet worden uitgevoerd.

De afgescheiden leden hielden lange jaren geïmproviseerde sjoeldiensten ten huize van de gebroeders Zeckendorff, waar een vertrek als synagoge was ingericht. Pas rond 1904 kon de onderlinge verdeeldheid worden bijgelegd.

Ondanks de verdeeldheid was men in 1882 toch met de bouw van de synagoge begonnen en op 17 maart 1883 wordt de vernieuwde synagoge van de Israëlitische gemeente Besoyen-Sprang-Waalwijk plechtig ingewijd. Maar achttien jaar later brandde een aantal huizen in Besoyen af en daaronder viel ook de synagoge. Minder dan een jaar later, op 28 februari 1902, werd de synagoge weer in gebruik genomen.

In 1945 werd het gebouw door de bezettingsmacht geconfisqueerd en als magazijn ingericht. Na de oorlog kwam het gebouw weer in bezit van de overlevende joden Zeckendorff en De Jong. In 1960 werd het gebouw verkocht aan de gemeente Waalwijk, die het liet slopen voor het realiseren van een verbindingsweg.

Ter plaatse is op 12 mei 1969 een gedenkteken opgericht ter nagedachtenis van de joodse slachtoffers.

(Bron: ‘Twee eeuwen Joods leven in Capelle en Sprang’ door drs. J. Rozendaal, gepubliceerd in Bruggeske nr. 2, oktober 1997, het contactorgaan van de Heemkundevereniging Sprang-Capelle e.o.)

Afbeeldingen

Bronnen