Handelingen

Sint Maartensbrug, Grote Sloot 233 - Hervormde Kerk

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk:
Genootschap: PKN Ned Hervormd
Provincie: Noord-Holland
Gemeente: Schagen
Plaats: Sint Maartensbrug
Adres: Groote Sloot 233
Postcode:
Inventarisatienummer: 06083
Jaar ingebruikname: 1695
Architect:
Huidige bestemming: kerk
Monument status: Rijksmonument 41938


Monumentomschrijving Rijksdienst

Gebouw uit 1696 later gepleisterd met houten torentje op de westgevel. Inwendig twee rijen Ionische zuilen, houten spiegelgewelf. Eiken preekstoel, eiken doophek, twee gestoelten met overhuiving. Twee koperen lezenaars, koperen doopbekkenhouder, alles laatste kwart 17e eeuw; 17e eeuwse koperen kroon; grafzerken. Kleinmechanisch torenuurwerk, 1872 (waarschijnlijk een Batstra-uurwerk), haakgang met slagwerk, elektrische opwinding. Drie wijzerplaten met elk één fraai gevormde wijzer.

De Hervormde kerk was dermate kapitaalkrachtig dat zij het Waterschap kon helpen financieren om de grote zeesluis in Oudesluis te vergroten. Dat werd in 1631 één van de grootste zeesluizen van Europa. Het kerkbestuur heeft toen als tegenprestatie notarieel laten vastleggen dat het Waterschap voortaan de kerk, de pastorie en de dominee zal onderhouden. Als onderhoudsplichtige kregen Dijkgraaf en Heemraden twee overhuifde banken in de kerk toegewezen. Deze zeesluis in Oudesluis werd overbodig na de aanleg van het Noord-Hollands kanaal, waardoor de sluis ook geen inkomsten meer genereerde voor het Waterschap. Om deze reden wilde het Waterschap de kosten van onderhoud voor de kerk etc. niet meer dragen en rond 1965 werd dit onderhoud gestaakt.

Dit leidde tot een jaren durende rechtszaak, die het Waterschap verloor, met gevolg dat zij een geldbedrag van ruim een miljoen gulden aan de Nederlands Hervormde Gemeente moest betalen als compensatie. Dit wilde echter niet zeggen dat de kerk hersteld werd op kosten van de Hervormde Kerk Gemeente. Het verval zette tussen 1965 en 1974 door

In 1974 hebben enkele dorpelingen de hoofden bij elkaar gestoken om te zorgen dat er iets aan de kerk gedaan zou worden. De kerk en de pastorie aan de Grote Sloot 173 (gebouwd in 1880) werden al jaren niet meer onderhouden met alle gevolgen van dien. Dit zorgde er uiteindelijk voor dat de gemeente verbood om de klok nog te luiden. Doordat de ophanging verroest was, ontstond het risico dat de klok naar beneden zou komen als zij geluid zou worden en zoals men stelde, van een begrafenis zou weer een begrafenis kunnen komen als de klok op de klokkenluider zou storten. Na vele gesprekken met het Waterschap en Gemeente Zijpe is er na enige jaren een Stichting met de naam ‘De Klok Moet Luiden’ opgericht’, uiteraard verwijzend naar het feit dat de gemeente dit verboden had en alleen herstel weer zou zorgen dat de klok geluid mocht worden. Het heeft uiteindelijk 19 jaar geduurd voor de kerk in 1993 weer open kon, dit met hulp van allerlei instanties en donaties.

De stichting Zijper Kerken, waartoe de kerken van Burgebrug, Oudesluis en Sint Maartensbrug behoren, heeft de kerk in Sint Maartensbrug voor één gulden kunnen kopen van het Waterschap. Dat lijkt leuk, maar dan is al het onderhoud van die oude gebouwen wel voor de koper.

Doordat het dak al weer 40 jaar ligt en bij de restauratie de oude dakpannen zijn hergebruikt, is herstel van het dak nu weer nodig. Vele pannen zijn zo slecht dat er water door het dak komt en het dakhout is aangetast. De kerk wordt beheerd door Stichting met de naam ‘De Klok Moet Luiden’

Het orgel

Men maakt gebruik van een harmonium, bouwer en bouwjaar is niet bekend.

opname 1991 © AvD.

Externe links

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur