Handelingen

Rotterdam, Zaandijkstraat 7 - Julianakerk

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Julianakerk
Genootschap: PKN Ned. Hervormd
Provincie: Zuid-Holland
Gemeente: Rotterdam
Plaats: Rotterdam
Adres: Zaandijkstraat 7
Postcode: 3089PZ
Jaar ingebruikname: 1930
Architect: De Klerk (Den Haag)
Huidige bestemming: door brand verwoest
Monument status: geen

Geschiedenis

Gebouwd als Ned. Hervormde Kerk in de wijk Heijplaat in Rotterdam.

Aardige interbellumkerk met toren. Het kerkgebouw, als geheel, is buiten gebruik gesteld in 2007.

Daarna nog steeds door de, in 2008 ontstane, Protestantse Gemeente Rotterdam-Zuid in gebruik, waaraan ook de voormalige Geref. Elimkerk is toegevoegd; het kerkgebouw van deze gemeente heet nu Julianakapel. Deze PKN gemeente heeft een klein, tot kerkzaal verbouwd, gedeelte van de Julianakerk in gebruik gehad, de rest van het kerkgebouw was in gebruik voor andere doeleinden. De Protestantse Gemeente Rotterdam-Zuid maakt echter sinds 24 juni 2011 geen gebruik meer van deze kerkzaal; de gemeenteleden zijn overgegaan naar de N.H. Open Hofkerk in Pendrecht. De Julianakerk staat officieel te koop.

De kerk is nog steeds in gebruik maar nu voor alle Christelijke geloven. Daarom ook de Katholieke beelden in de kerk. Het orgel is aan de binnenzijde ontmanteld, alleen de buitenzijde is nog te zien, het electrische gedeelte is er ook uit. Tevens wordt de kerk gebruikt voor bruiloften en begrafenissen; hierbij wordt ook nog de luidklok gebruikt. De kerk is net als de andere twee kerken op de Heijplaat geschonken door de voormalige scheepswerf RDM die ook in deze wijk gevestigd was.

Spiritueel Centrum "Isaak & De Schittering" hield in 2016 nog vieringen in de Julianakerk.

  • 2017 Zondagavond 6 augustus 2017 is de kerk door brand verwoest. De torenspits is ingestort. Sinds voorjaar 2017 was de kerk eigendom van een particulier, die er een woning en kunstatelier in had gepland.

Het uurwerk, dat destijds door H.K.H. Prinses Juliana in 1930 bij de ingebruikname van deze kerk was geschonken, en een schilderij met afbeelding van de kerk zijn in 2011 overgebracht naar de Open Hofkerk in Rotterdam-Pendrecht, alwaar ze nog steeds hangen zodat dat deze 2 voorwerpen bewaard zijn gebleven.

In de media

  • Uit Nos.nl, d.d. 6 augustus 2017

De Julianakerk in de Rotterdamse wijk Heijplaat is verwoest door een grote brand. De brandweer beschouwt het gebouw als verloren. De torenspits is door de brand ingestort. Volgens de brandweer is de brand onder controle, maar maakt het instortingsgevaar het onmogelijk om het gebouw in te gaan om daar te blussen. De muren van het gebouw worden naar verwachting met een grijpkraan gesloopt. Of de dertig meter hoge toren ook gecontroleerd wordt neergehaald is nog niet bekend. Bij de brand zijn geen gewonden gevallen. Er zijn twintig omliggende woningen ontruimd. De ongeveer veertig bewoners worden tijdelijk opgevangen in een wijkcentrum.

  • Uit: Algemeen Dagblad editie Rotterdam 07-08-2017

Grote brand kerk Heijplaat

ROTTERDAM

De Julianakerk in Rotterdam-Heijplaat is gisteravond laat getroffen door een zeer grote brand. Volgens de veiligheidsregio sloegen de vlammen aan alle kanten uit het gebouw aan de Zaandijkstraat. Er was binnen niemand aanwezig. Woningen in de buurt moesten worden ontruimd. Hoe het vuur is ontstaan is nog een raadsel. De brandweer rukte massaal uit.

  • Uit Trouw, 10 augustus 2017

Op Heijplaat is de laatste buurtsuper dicht en de kerk in de as gelegd.

De Julianakerk zou weer het middelpunt worden van het Rotterdamse Heijplaat. Maar de kerk brandde af. Net nu het voor havenarbeiders gebouwde dorp weer opkrabbelde.

Veel levens op Heijplaat zijn verbonden aan de Julianakerk. Tim van Schaijk (59), die dinsdagochtend komt kijken bij de uitgebrande kerk, trouwde er en nam er afscheid van zijn ouders. "Ik was zondagavond net terug van vakantie toen ik een foto zag van de brandende toren. Toen ben ik de livestream gaan volgen op RTV Rijnmond."

Van Schaijk werkt in de Waalhaven, maar woont al lang niet meer in het aangrenzende Rotterdamse havendorp. Tijdens zijn pauze komt hij kijken naar wat er over is van de Julianakerk. Alleen de muren staan nog overeind. Het dak en de torenspits zijn ingestort. "Een triest beeld."

Janny Verhoef (70) zag gisteren de kosteres nog, die zich vijftig jaar lang over de Nederlands Hervormde kerk heeft ontfermd. "Ze heeft de brand niet meegekregen. Ze is een beetje dementerend", vertelt Verhoef. "Gelukkig maar. Zij heeft hier zo veel verleden liggen. Heel triest."

Als jeugdleidster had Truus van Hoek (85) de kinderen van Verhoef nog onder haar hoede. Eigenlijk was ze leidster bij de gereformeerde kerk iets verderop, maar toen de kerkgang in het dorp terug begon te lopen, gingen de gemeenten samenwerken. 'Vreselijk' vindt ze de brand. 58 jaar kwam Van Hoek in de kerk, waar inmiddels alweer tien jaar geen diensten meer worden gehouden.

De Julianakerk in Heijplaat brandde af in de nacht van zondag op maandag.

Ziek van ellende

De kerk stamt uit 1930, toen het dorp gebouwd werd voor de werknemers van de RDM-werf, op de kop van Heijplaat. Heel Heijplaat, nog altijd gelegen tussen de containers en hijskranen, werkte bij RDM. Ook de mannen van Van Hoek en Verhoef. Verhoef: "Ik ben mijn man verloren aan de RDM. Asbestkanker. Hij kwam een keer thuis met een knipsel over asbest bij scheepswerf Wilton. Hij zei: 'Dat is mijn voorland'." Een paar jaar later was hij dood.

Toen de RDM-werf failliet ging, vond de gemeente dat het dorp opgeheven kon worden. De bewoners wisten sloop tegen te houden. Maar door de ontslagen werden veel mensen 'ziek van ellende', zegt Verhoef.

Toch krabbelde het dorp op. De RDM-werf is nu een enorme onderwijscampus, waar ook maritieme start-ups zich kunnen ontwikkelen. En er kwamen nieuwkomers van buiten. Alleen zijn die buitenstaanders minder gehecht aan Heijplaat: zij pakken net zo makkelijk de auto om in Rotterdam-Zuid boodschappen te doen. Toen onlangs de eigenaar overleed, betekende dat het einde van de laatste buurtsuper op Heijplaat.

Nieuwe kans

De bewoners van Heijplaat waren daarom blij dat bouwkundestudent Nima Morkoc en zijn vader in maart de Julianakerk kochten. De kerk zou weer het middelpunt van Heijplaat worden. Morkoc was er net vorige week ingetrokken met andere bouwkunde- en architectuurstudenten van de TU Delft. "We hadden er al een douche en een keuken ingebouwd en net al onze spullen verhuisd." De komende tijd wilden ze de kerk verder ontwikkelen.

Morkoc had zondagavond nog een kop koffie in de kerktuin gedronken met zijn vader, toen die hem een uur later belde. De kerk stond in brand. "Mijn vader en een vriend hadden nog geprobeerd te blussen, maar toen de orgelpijpen naar beneden begonnen te vallen en de rook zo dik werd dat ze geen adem meer konden halen, zijn ze naar buiten gegaan."

Morkoc is er nog beduusd van. "Met vijf man hebben we al onze tijd in de kerk gestoken." Hoewel de schade enorm is, klinkt hij ook hoopvol. "We gaan kijken of we hem nog kunnen opknappen. Ik geef het nog niet op."

  • Uit: Algemeen Dagblad editie Rotterdam, 05-01-2018

Nieuwe plannen in de maak voor door brand verwoeste Julianakerk

Het eerste project van David Demper en Nima Morkoç ging vorig jaar in vlammen op. Maar in 2018 gloort hoop voor de Julianakerk.

Het is een onwerkelijk gezicht. Midden tussen de woningen in het hart van het Rotterdamse havendorp Heijplaat domineert al maanden een geblakerde ruïne, die bij regen nog altijd een lichte brandlucht verspreidt. Begin augustus vatte het bijna negentig jaar oude kerkgebouw door onbekende oorzaak vlam en werd bijna geheel verwoest. Alleen de toren en delen van de gevels staan nog overeind. Het was een waar inferno die zondagavond. De vlammen sloegen metershoog uit de kerk, die al tien jaar niet meer als gebedshuis werd gebruikt. ,,Toen ik werd gebeld, wist ik niet hoe erg het was, maar op de Van Brienenoordbrug zag ik de rookwolken al. Toen begon ik wel te vermoeden wat ik zou gaan aantreffen, zegt Nima Morkoç, die de kerk nog maar net had gekocht toen die in de meedogenloze vuurzee opging.

Kerkbanken

Maandag beginnen de opruimwerkzaamheden in de Streefkerkstraat. Dan worden de bakstenen, geblakerde balken, verpulverde kerkbanken en al het kromgetrokken ijzer verwijderd. ,,Pas dan krijgen we langzaam inzicht in welke bakstenen nog goed zijn en wat er behouden kan blijven, zegt Morkoç. ,,Want dat is wel onze insteek.

De bouwkundestudent hoopt nog steeds zijn afstudeerproject aan de TU Delft af te ronden: een nieuwe invulling voor de Julianakerk. Samen met David Demper, mede-oprichter van deelplatform SnappCar, is hij eigenaar van het kerkgebouw waarin de twee samen met vrienden gedurende enkele jaren een combinatie van nieuwe woonvormen en een bestemming voor de buurt wilden uitproberen. Dat originele plan zal er niet meer van komen. Maar in de behouden pastorie naast de ruïne werken de twee druk aan een nieuw project. ,,We hebben eerst een paar dagen gehuild en toen crisismanagement gepleegd. Het nieuwe jaar gaan we positief in, we willen de brand graag vergeten en weer vooruit komen.

Binnen enkele maanden hopen de ontwikkelaars duidelijk te krijgen wat de verzekeraar uitkeert. Daarna kunnen ze pas wat zinnigs zeggen over de mogelijkheden met de kerk. ,,Daar gaan we dan eerst over in gesprek met de buurt, zegt Morkoç. Maar een versobering van de originele plannen staat al wel vast. ,,We zullen alles helemaal moeten omgooien.

Eigen onderzoek leerde de twee dat het doorgaans vijf tot zes jaar duurt om een afgebrande kerk te herbouwen. ,,Wij proberen dat wel sneller voor elkaar te krijgen, zegt Demper. Het pand herbouwen is dan ook niet de bedoeling. ,,Maar we willen wel zoveel mogelijk overeind houden. Onderwijl komt een buurvrouw binnenlopen met een uitnodiging voor een nieuwjaarsborrel van de buurt. Morkoç en Demper vonden de reacties van hun nieuwe buren na de brand hartverwarmend. ,,We kregen veel lieve berichtjes en omdat we nog steeds geen water hebben, loopt nog altijd een tuinslang naar de buren.

Een bestemming voor de buurt is nog altijd het uitgangspunt. Als het mogelijk is, willen de twee in de ruïne tijdelijk een openbaar plein creëren. ,,Je zou er in de zomer films kunnen draaien. Of in de winter een ijsbaan aanleggen.

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur