Na 6 jaar dreigt RELIWIKI op te houden. Voor de hosting en het onderhoud van deze site die gerund wordt door vrijwilligers is geld nodig. Ondersteun RELIWIKI met uw bijdrage op NL86 TRIO 0198 3859 94 (Triodos Bank), t.n.v. de stichting Reliwiki. Uw schenking is fiscaal aftrekbaar. Doe het vandaag nog en houdt Reliwiki en al haar data toegankelijk voor iedereen!

Uit het nieuws:


Leur, van Balverenlaan 1 - Maria

Uit Reliwiki
Ga naar: navigatie, zoeken

laat alleen artikel objecten zien
laat overige objecten op deze kaart zien


Algemene gegevens
Naam kerk: Maria
Genootschap: Nederlandse Hervormde Kerk
Provincie: Gelderland
Gemeente: Wijchen
Plaats: Leur (G)
Adres: van Balverenlaan 1
Postcode:
Inventarisatienummer: 11771
Jaar ingebruikname: 14 e
Architect:
Huidige bestemming: kerk
Monument status: Rijksmonument
Monumentenbordje 2014.jpg
9324


Inhoud

Geschiedenis

Het gotisch zaalkerkje in Leur wordt sinds 1976 beheerd door de Stichting Oude Gelderse kerken. In schriftelijke bronnen wordt deze dorpskerk in de heerlijkheid Leur voor het eerst genoemd aan het einde van de dertiende eeuw. Deze kerk in \’Lore\’ was eerst toegewijd aan de H.Maagd Maria en moederkerk van kapellen in Bergharen en Overasselt. Aan de kerk zoals die nu staat ging een romaans kerkje uit de twaalfde/dertiende eeuw vooraf. Het verving een oorspronkelijk houten kerkje. De kerk ligt verhoogd, op wellicht een motteheuvel, en wordt omringd door een kerkhof en eikenbomen. De eenvoudige toren heeft een opvallende scheefgezakte torenspits. Die spits is het jongst en stamt uit de zestiende eeuw. Als je goed naar de toren kijkt zie je dat aan de basis deze breder is. Oorspronkelijk was dit de schipruimte. Later, in de eerste helft van de veertiende eeuw, is de toren pas ingebouwd. De kerk heeft een robuust torenportaal met koepelgewelf in onbepleisterd metselwerk. Dit portaal deed ooit dienst als dorpsgevangenis. Het lage schip is opgetrokken uit voornamelijk baksteen stamt uit dezelfde tijd. Het kerkschip heeft witgepleisterde muren met stemmige glas-in-loodramen en wordt overkoepeld door een houten tongewelf. Het daarachter liggende verhoogde gotische koor aan de oostkant dateert uit het begin van de zestiende eeuw. Het is gemetseld van baksteen en met speklagen van tufsteen bekleed. Het heeft een mooi netgewelf en stergewelf in de sluiting. De rondboogvensters aan de noordkant zijn nog oud. Aan de zuidkant van het kerkkoor is op de middeleeuwse fundamenten van een eerdere aanbouw; een sacristie of kapel, in 1752 een grafkamer opgetrokken. Tijdens de Reformatie is de kerk rond 1600 overgegaan in Protestantse handen. De kerk werd sindsdien bediend door een hervormd predikant. De grafkamer is gebouwd bij gelegenheid van het overlijden van Gerrit Willem van Balveren. Hij was de eerste heer van dit geslacht in Leur. In de kerk zijn de bijzondere muurschilderingen uit de eerste helft van de zestiende eeuw zeer het bekijken waard. Op het koorgewelf zie je behalve plantenmotieven een voorstelling van Maria met Kind en rechts van haar St. Bernardus. In het torenportaal staat nog een oude altaarsteen met wijdingskruisjes op het blad. In het koor staat een doopvont uit de vroeg dertiende eeuw. De preekstoel is uit de achttiende eeuw. In de banken en de voorganglezenaar zijn delen van laatgotisch houtsnijwerk verwerkt die bij de restauratie van 1910-1911 zijn gevonden.

Monumentomschrijving Rijksdienst

Kerk

Hervormde Kerk. De KERK bestaat uit een eenbeukig 14de-eeuws schip met houten tongewelf; van de afgebroken zuiderzijbeuk zijn de dichtgezette scheibogen nog zichtbaar. Het rijziger, vijfzijdig gesloten koor uit het begin der 16e eeuw heeft een versiering met tufstenen banden en wordt overkluisd door netgewelven. Kerk en toren werden gerestaureerd in 1907. Tot de kerkinventaris behoren o.a.: een preekstoel, overgang Lodewijk XIV-XV; een hardstenen 13de eeuwse doopvont en een sacramentshuisje, in de vorm van een kastje in de koormuur.

Voorts een serie van 22 laat-gotische panelen, verwerkt in latere banken. Rond het sacramentshuisje een muurschildering, begin 16de eeuw; op het koorgewelf ornamentaal en figuratief frescowerk uit dezelfde tijd.

Een grafzerk, 17de eeuw. Een eenklaviers kabinetorgel dat in de tweede helft van de 19e eeuw werd geassembleerd door E. Leichel met gebruikmaking van ouder materiaal.

Toren

Zwaar bakstenen bouwwerk uit het begin van de 14e eeuw, bekroond met een achtzijdige, ingesnoerde spits uit omstreeks 1600.

Gebouwomschrijving SKKN

De kerk dateert uit de late dertiende tot en met de vroege zestiende eeuw, met veranderingen en toevoegingen uit de zeventiende eeuw en rond 1752. In 1910-12 vonden een 'restauratie' plaats door architect F.A. Ludewig, Nijmegen. In 1976 ging de kerk over in eigendom van de Stichting Oude Gelderse Kerken. In 1984-87 werd een verdere restauratie uitgevoerd. De kerk wordt veel bij trouwgelegenheden gebruikt en is daarom ook voorzien van enige RK cultus-objecten - het is onduidelijk wie hiervan de eigenaar is, maar ze zijn hier wel vermeld.

Externe links

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur

Persoonlijke instellingen
Naamruimten

Varianten
Handelingen
Navigatie
Hulpmiddelen