Handelingen

Wanroij, Kerkplein 2 - Cornelius

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Cornelius
Genootschap: Rooms Katholieke Kerk
Provincie: Noord-Brabant
Gemeente: Sint Anthonis
Plaats: Wanroij
Adres: Kerkplein 2
Postcode: 5446AX
Inventarisatienummer: 08564
Jaar ingebruikname: 1910
Architect: Franssen, C.J.H.
Huidige bestemming: kerk met begraafplaats
Monument status: Rijksmonument 38249

Geschiedenis

Neogotische kerk met toren.

De eerste berichten over een aan de Heilige Cornelius gewijde kapel in Wanroij dateren van 1400. Hier werden weliswaar kerkdiensten gehouden, maar niet met grote regelmaat. Wanroij was echter nog steeds ondergeschikt aan de parochie van het naburige Mill, en voor de doop, het huwelijk en dergelijke moest nog een lange voettocht worden gemaakt. In 1551 werd Wanroij een zelfstandige parochie.

In 1554 werden een paar percelen land van de hertog verkocht, en van de opbrengst kon de bevolking kerkbenodigdheden kopen. Ze moesten een geringe erfpacht bepalen en eens per jaar in processie naar de moederkerk te Mill lopen om daar een zilveren penning te offeren. In 1566 woedde de Beeldenstorm in de kapel en in 1586 werd de kerk in brand gestoken door Spaanse troepen onder leiding van Parma. In 1599 begon men met de herbouw van de kerk, maar in 1648 werd de kerk genaast ten behoeve van de Hervormden. Maar die waren er niet in Wanroij. Ten gevolge daarvan bleef de kerk leegstaan en raakte in verval. Van deze gotische kerk is een tekening uit 1743, vervaardigd door Jan de Beijer, bewaard gebleven.

De katholieken betrokken weldra een schuurkerk, en deze werd in 1766 nog uitgebreid. Een muurdeel ervan is nog te vinden in de Corneliushof. In 1795 kregen de katholieken hun kerk weer terug, maar in 1840 was deze al te klein. Daarom werd in 1844 een nieuwe kerk tegen de 15e-eeuwse toren aangebouwd.

In 1910 werd een nieuwe kerk betrokken in neogotische stijl. De gotische toren en de 19e-eeuwse kerk werden toen gesloopt. De architect van de nieuwe kerk was Caspar Franssen. De kerk moest lijken op die van Lith en de toren op die van Asten.

In de kerk bevindt zich een St. Corneliusbeeld uit 1450. Ook is er een dalmatiek en een tuniek uit de 15e en 18e eeuw. Daarnaast zijn er enkele gepolychromeerde reliëfs te vinden uit 1911, van de hand van Hendrik van der Geld. Zij stellen episoden uit het leven van de Heilige Cornelius voor. De kerk bevat glas-in-loodramen waarop eveneens momenten uit het leven van de heilige zijn afgebeeld. De kerk bezit enkele relieken van Sint-Cornelius.

In 1967 is het interieur versoberd, en de kerkschatten zijn in een vitrine geplaatst.

Monumentomschrijving Rijksdienst

St. Cornelius, 1910, C. Franssen. Neogotische kruisbasiliek met westtoren in de voor Franssen typerende op de rijpe Franse gotiek geinspireerde stijl. Mechanisch torenuurwerk B. Eijsbouts, later voorzien van elektrische opwinding.

MIP omschrijving

  • Naam monument: St. Cornelius
  • Bouwstijl: Neo-Gotiek
  • Bouwperiode: 1910
  • Gevels en materialen: Bakstenen gevels. Dagkanten en hoekblokjes van strengperssteen. Keperboogfries, getrapte lisenen in transepttopgevels.
  • Vensters en deuren: In lancetvensters koor geen traceringen, overige vensters hebben bakstenen maaswerk (dubbele lancet en oculus). Opgeklampte deuren, smeedijzeren beslag.
  • Dak en bedekking: Zadeldaken, lei in maasdekking. Dakkapellen met leidaken, dakruiter met spits en op geveltoren achtkantige naaldpits met flankeertorentjes.
  • Constructie: Vierdelige kruisribgewelven in interieur.
  • Bijgebouwen: Aan zuidzijde sacristie met stookhok, hardstenen kalven en dorpels. Zadeldak, uitgemetselde schoorsteen.
  • Interieur: Rijk bewerkt portaal met in wimberg beeld van Heilige Cornelius.
  • Bijzonderheden: "Eerste steen gelegd 22 april 1909 door J. Glaudemans, pastoor, P. Hendriks - J. Keukens, kerkbestuur". Herdenkingssteen in oostelijke muur koor. Kruisbasiliek met oostelijke geveltoren, eenbeukig koor met twee koortraveeen en vijfzijdig gesloten apsis. Het kerkgebouw heeft een enkel transept met oostelijke kapellen.

In de media

Uit Tilburgsche Courant, 7 Mei 1910.

Maandag 9 Mei a.s. zal de nieuwe kerk te Wanrooy (N.-B.) plechtig geconsacreerd worden door Z.D.H. Mgr. W. v.d. Ven. De nieuwe kerk is een echt juweeltje. Zij is een der schoonste scheppingen van den welbekenden architect den heer C. Franssen te Roermond. Ook den aannemer, den heer Krekelenberg, te Maasbracht, mag wel een woord van lof gebracht worden, voor de afwerking. Reeds vele kerken heeft hij gebouwd, steeds tot genoegen en voldoening der Eerwaarde Heeren Pastoors.

De kerk is eene gothieke kruiskerk in den trant der 13e eeuw. Zij is gebouwd van baksteen, met ruime gebruikmaking van natuursteen. Aan de binnenzijde zijn alle dragende steenen gevoegd. De lengte der kerk is buitenwerks 47,5 M., de breedte tusschen de transeptramen 29.60 M. en de breedte tusschen de zijbeukramen is binnenwerks 16 M. De geheele hoogte van den toren is 58 M. boven den grondslag. Aan beide zjjden van het priesterkoor en aansluitende aan het transept, zijn twee kapellen gebouwd, waarvan de eene dient tot doopkapel en de andere voor eene grot van Lourdes.

De baksteen, wel de schoonste van alle ringovens is geleverd door de steenfabriek te Acht bij Eindhoven, firma J.A. Van Glabbeek te Tilburg. De profielsteenen, eenig van kleur, door „Teglia" te Tegelen en al de hardsteen door de heeren Nic. Glaudemans en Zoon te 's Bosch. Ook het inwendige der kerk is vergevorderd. Al de ramen zijn reeds voorzien met geschilderd beeldwerk of fijn grisaille, alles uit het bekende atelier der firma F. Nicolas en Zonen te Roermond. Reeds is geplaatst de tombe voor het hoogaltaar, terwijl het bovengedeelte in bewerking is, geleverd door den Bosschen kunstenaar, den heer H. v.d. Geld.

Nieuwe banken van Slavonisch eikenhout; van den heer Prasker te Boksmeer. Eene hardsteenen doopvont, volgens teekening van den architect, prachtig uitgevoerd door den heer N. Glaudemans en Zoon te 's Bosch. Een gesmeed ijzeren afsluithek voor de doopkapel van den heer Jos. Meijers-Rietjens te Roermond en in de sacristie eene kolossale brand- en inbraakvrije kluisdeur van 2 M. hoog en 1 M. breed, tot groote tevredenheid van het Kerkbesluur, bewerkt en gesteld door den heer N. van Blerk te Tilburg.

Externe links

Meer afbeeldingen op WikiMedia

Afbeeldingen