Handelingen

Waalwijk, Grotestraat 244 - Kapel St. Theresiagesticht

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam object:
Genootschap:
Provincie: Noord-Brabant
Gemeente: Waalwijk
Plaats: Waalwijk
Adres: Grotestraat 244
Postcode: 5141JM
Inventarisatienummer: 08552
Jaar ingebruikname:
Architect:
Huidige bestemming: in fasen gesloopt
Monument status: geen



Geschiedenis

Waalwijk, Grotestraat 244 - Theresiagesticht; SALHA ( een fragment van WAA43829)

Klooster van de rooms-katholieke congregatie van de zusters van De Sociëteit van Jezus, Maria en Jozef (kortweg: Zusters van J.M.J.) die is ontstaan in 1823. Een kloosterorde gericht op het geven van onderwijs aan arme kinderen. Vanaf 1859 kwam daar bejaarden- en gezondheidszorg bij.

In 1844 vestigden deze zusters zich in Waalwijk om daar een bewaar- en lagere school voor meisjes te gaan leiden. In dezelfde periode vatte het kerkbestuur het plan op om een gasthuis op te richten. De zusters werden in de onderhandelingen betrokken. Het kerkbestuur zou alle eigendommen van de zusters opkopen en in hun onderhoud voorzien en in ruil zou alles wat de scholen en het gasthuis zouden opbrengen ten gunste komen van het kerkbestuur. Het gasthuis begon reeds in 1871 te draaien, maar er moest nog veel gebouwd worden. Het zogenaamde St. Theresiagesticht, dat een woonhuis of klooster voor de zusters, een ziekenverblijf, schoollokalen en een kapel omvatte, kwam te staan in de directe omgeving van de Sint Janskerk in de Grotestraat.

De school kreeg vanaf 1874 een plaats in het St. Theresiagesticht. Ze breidde vanaf dan aanzienlijk uit, niet alleen wat het aantal leerlingen en lokalen betrof, maar ook wat betreft de gegeven vakken. De zusters gaven rond 1930 bijvoorbeeld ook privaatlessen Frans, muziek en fraai handwerken.

De zusters van J.M.J. woonden in het klooster en zorgden voor de kostmeisjes, de ouden van dagen en voor de verpleging van de zieken. Zij stonden in de praktijk, daar waar het kerk- en gasthuisbestuur de administratie en het beheer van de goederen op zich namen.

Op het terrein van het gesticht stond van 1922 t/m 1926 de houten noodkerk die gebruikt is na de afbraak van de oude St. Jan en tijdens de bouw van de nieuwe St. Jan.

Vanaf 1931 tot 1965 stond rechts naast het kloostergebouw het St. Nicolaasziekenhuis, bestierd door het bestuur van de rooms-katholieke parochie. De zusters van J.M.J. hebben in dat ziekenhuis de ziekenverzorging op zich genomen.

Gebouwomschrijving

De kapel van het klooster, gebouwd in 1874, was aanvankelijk aangebouwd tegen het hoofdgebouw van de zusters dat bereikbaar was vanaf de Grotestraat via een pad langs de meisjesschool. Het betrof een eenvoudige rechthoekige zaalkerk met een driezijdig gesloten kopgevel (zoals uit de sloopfoto’s blijkt).

Op enig moment is de school vergroot en uitgebouwd tot tegen de kapel waardoor het een aaneengesloten complex werd.

Vanwege ruimtegebrek is de kapel in 1952 met twee lagere zijbeuken uitgebreid en gemoderniseerd naar een ontwerp van architect A. van Stokkum. Daarvoor zijn de spitsboogvensters vervangen door hoge bovenlichten en zijn binnen een serie ronde kolommen met gemetselde rondbogen aangebracht. Het koor kreeg een halfronde absis.

Door het in 1940 in gebruik nemen van een nieuwe Theresiaschool verviel zo langzamerhand de functie en bruikbaarheid van de inmiddels ruim 90 jaar oude school. Het complex is vanaf de jaren 1960 in fasen gesloopt, eerst de school en in 1996 de kapel. Het klooster volgde jaren later.

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur

Bronnen