Handelingen

Sprang-Capelle, Trampad - Nederduitsche Gereformeerde Kerk (1886 -1893)

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam object: Nederduitsche Gereformeerde Kerk
Genootschap: idem
Provincie: Noord-Brabant
Gemeente: Waalwijk
Plaats: Sprang-Capelle (Vrijhoeve)
Adres: Trampad
Postcode:
Inventarisatienummer:
Jaar ingebruikname: 1886
Architect:
Huidige bestemming: in 1893 gesloopt
Monument status: geen



Geschiedenis

Toen Abraham Kuyper in 1886 met een groep volgelingen uit de Nederlandse Hervormde Kerk vertrok, kreeg dat in Sprang ook een vervolg. Een aantal leden van het kiescollege van de Nederlandse Hervormde Kerk van Sprang wil de kerk laten aansluiten bij de Doleantie. De meerderheid van de kerkenraad wil dat niet, met als gevolg dat die leden worden afgezet. De afgezette leden besluiten een nieuwe dolerende kerkenraad in te stellen. Met achttien leden wordt dat op de vergadering van 13 oktober 1887 besloten en ontstaat de Nederduitsche Gereformeerde Kerk van Sprang.

Ook in ’s Grevelduin- Vrijhoeve-Capelle wil een groep uittreden uit de plaatselijke Nederlandse Hervormde Kerk . Aanvankelijk willen die samen met Sprang een dolerende kerk vormen, maar daar is men op landelijk niveau niet voor. In principe hoort elke plaats zijn eigen kerk te hebben. Daarom wordt op 6 augustus 1888 voor ’s Grevelduin en Vrijhoeve-Capelle een eigen dolerende kerk opgericht. Daarbij is de kerkenraad van Sprang aanwezig. Zo ontstaat de Nederduitsche Gereformeerde Kerk van ’s Grevelduin- Vrijhoeve-Capelle, kortweg Vrijhoeve.

Beide kerkgenootschappen gaan hetzelfde gebouw aan het Trampad te Vrijhoeve gebruiken. Samen stellen ze een kerkelijke kas in en maken samen afspraken over de diaconale gelden.

Als in 1892 op landelijk niveau de Nederduitsche Gereformeerde Kerken en de Christelijke Gereformeerde Kerken samengaan ontstaan de Gereformeerde Kerken in Nederland. Op plaatselijk niveau besluit men om met ca. 150 leden in Sprang een eigen te gaan bouwen.

In Vrijhoeve (met Capelle) zijn er nu twee Gereformeerde Kerken, n.l. de voormalige Christelijke Gereformeerde Kerk en de voormalige Nederduitsche Gereformeerde Kerk. Naar gebruik in die tijd een Gereformeerde Kerk A en een Gereformeerde Kerk B. Fusiebesprekingen leiden er toe dat men samen verder wil gaan. In een vergadering op 23 augustus 1893 wordt dat vastgelegd. Men gaat gezamenlijk ter kerke in het gebouw van de voormalige Christelijke Gereformeerde Kerk waardoor het gebouw aan het Trampad overbodig is geworden.

Gebouwomschrijving

Nog voor er een officiële kerkenraad van de Nederduitsche Gereformeerde Kerk (Dolerenden) is geïnstalleerd, kopen op 26 augustus 1886 zes mannen een stuk grond van 625 m2 aan het Trampad voor ƒ 400,-. Daarop wordt een houten kerk gebouwd, vermoedelijk door een van de zes mannen, de plaatselijke timmerman.

De ingebruikname van de kerk vindt plaats op 30 augustus 1887, waaraan ds. A. van Veelo uit Klundert zijn medewerking verleent.

Van het houten gebouw, een noodkerk of hulpkerk, is weinig bekend, maar uit de veldwerkkaart van het kadaster valt op te maken dat het gebouw ca. 9x17 m groot was. Naar schatting biedt zo’n ruimte plaats aan ongeveer 250 personen. Aan het gebouw was ook een ‘kerkekamer’ (consistorie) aangebouwd, waarin de vergaderingen van de kerkenraad werden gehouden.

Na de samensmelting van de twee kerkelijke groepen wordt het gebouw verkocht, naar men zegt, om als loods te dienen voor de bouw van de Heilige Martelaren van Gorcum in de Erasstraat te Kaatsheuvel. De verkoop van de kerk leverde volgens het kasboek ƒ 1.010,- op (boeking in oktober 1893). De grond werd in twee delen voor elk ƒ 200,- verkocht.

Nederduitsche Gereformeerde Kerk, bewerkte kadasterkaart 1832-1888, jk

Orgel

Al een jaar na de ingebruikname van het kerkgebouw is er sprake van de bouw van een orgelzoldering. Snel daarna zal het orgel daarop geplaatst zijn. Over het instrument is niets bekend. Het zou een groot harmonium geweest kunnen zijn, maar ook een pijporgel.

In de media

  • Uit Tilburgsche Courant, 16 September 1888.

Te Vrijhoeve-Kapelle is eene doleerende kerk gesticht. Reeds zijn ouderlingen en diakenen benoemd, die eerlang in hun ambt zullen worden bevestigd.

Bronnen

  • Kerkenboek Sprang-Capelle, Gebouwen en Geloven, uitgave van de Heemkundevereniging Sprang-Capelle, 2015.