Handelingen

Overleg

Middelburg, Klein Vlaanderen 75 - Kruiskerk

Uit Reliwiki

Met dit kerkgebouw als voorbeeld teken ik (JvN) het volgende aan over de naamgeving van kerkgebouwen van het kerkgenootschap "Gereformeerde Kerk (Vrijgemaakt)" (afgekort "GKV"), dat in 1944 is ontstaan na een scheuring, wegens een hier niet nader benoemd conflict op theologisch gebied, binnen het kerkgenootschap "Gereformeerde Kerken in Nederland" (afgekort "GK"). Het kerkgenootschap GKV beschouwde zich na deze "Vrijmaking" als de enige, echte, ware, "Gereformeerde Kerk". Om die reden kwam, tot komt soms nog steeds, een voor "buitenstaanders" verwarrende naamgeving voor van locale GKV gemeenten en locale GKV kerkgebouwen: zo staat b.v. in diverse plaatsen bij de ingang van een GKV kerkgebouw op informatieborden de naam "Gereformeerde Kerk", zonder de toevoeging "Vrijgemaakt". Los hiervan, maar soms mogelijk extra verwarrend, staat het feit dat in diverse plaatsen, waarin een meerderheid van de GK na 1944 overging naar de GKV, oorspronkelijk als GK gebouwde kerken moesten worden afgestaan aan de GKV; b.v. in Groningen, Enschede, Zwolle. In o.a. deze steden moest de GK na 1944 nieuwe vervangende eigen kerken bouwen. Meestal echter werden in veel plaatsen door de GKV nieuwe eigen kerken gebouwd. Binnen de GKV herhaalde de geschiedenis uit 1944 zich enigszins in 1969, opnieuw een scheuring wegens een meningsverschil op theologisch gebied, waaruit toen het kerkgenootschap "Nederlands Gereformeerde Kerk" (afgekort "NGK") is ontstaan. De GKV heeft toen in diverse plaatsen haar soms nog geen 20 jaar oude kerkgebouw moeten afstaan aan de NGK, b.v. in Eindhoven. O.a. door de continue ontkerkelijking zijn de verhoudingen tussen deze kerkgenootschappen GK (dat inmiddels is opgegaan in de Protestantse Kerk Nederland, afgekort "PKN"), GKV en NGK de afgelopen jaren, tot decennia, locaal soms veel harmonieuzer geworden. Twee m.i. hiervan goede voorbeelden zijn: 1. Oosterkerk Groningen, gebouwd als GK, jaren 1990 in medegebruik door GKV (inmiddels nu overigens alleen nog in gebruik als GKV), die na ingebruikname van deze monumentale Oosterkerk 2 relatief onbelangrijke nieuwere kerkzalen heeft afgestoten); 2. Zaankerk Zaandam, eerst alleen als NGK in gebruik, maar sinds 2006 in gezamenlijk gebruik door NGK en GKV, inclusief gezamenlijke kerkdiensten, op dit laatste punt volgens mij de eerste plaats waarin dit gebeurt. Naast de hierboven genoemde kerkgenootschappen GK, GKV en NGK bestaat sinds de 19e eeuw ook het kerkgenootschap "Christelijke Gereformeerde Kerk" (afgekort "CGK"), dat met de hierboven genoemde kerkscheuringen niet te maken heeft gehad. Met name tussen de CGK en de NGK komt locaal steeds vaker samenwerking voor, tot en met gezamenlijk gebruik van kerkgebouwen, en vaak ook gezamenlijke kerkdiensten.