Handelingen

Ouddorp, Weststraat 2 - Dorpskerk

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Dorpskerk
Genootschap: PKN Hervormde gemeente Ouddorp
Provincie: Zuid-Holland
Gemeente: Goeree-Overflakkee
Plaats: Ouddorp
Adres: Weststraat 2
Postcode: 3253AR
Inventarisatienummer: 02836 19924
Jaar ingebruikname: 15e eeuw
Architect:
Huidige bestemming: kerk
Monument status: Rijksmonument 16267

Geschiedenis

Historische dorpskerk met toren. Diverse keren verbouwd en uitgebreid, o.a. met een groot neogotisch transept.

Herbouw in 1734. Voor en na verbouwing. Van 2004 tot 2010 Hersteld Hervormde Gemeente. Het aantal zitplaatsen is fors teruggebracht.

Laatgotische dorpskerk, waarvan het tufstenen koor goed bewaard is, terwijl het in oorsprong waarschijnlijk driebeukige schip in de 18de eeuw geheel verbouwd is en het dwarsschip omstreeks 1905 vernieuwd is. Inventaris: een laat 17de eeuwse preekstoel met 18de eeuwse lezenaar. Voorzangerslezenaar eveneens uit de 18de eeuw.

De kerk is omgeven door een kerkhof met beplanting van oude kastanjes.

De kerk is gebouwd op een natuurlijke verhoging in het landschap. De dorpskerk dateert uit 1348 en was gewijd aan St. Maarten. Het kerkgebouw heeft zwaar geleden tijdens de Hoekse en Kabeljauwse twisten. Na de komst van de watergeuzen werd de kerk rond 1594 in gebruik genomen door de Hervormden. In 1790 werd het gebouw ingrijpend vernieuwd. In het begin van de 20e eeuw is het kerkgebouw uitgebreid met zijbeuken.Vroeger gebruikte men de grond rondom de kerk als kerkhof. Later is de begraafplaats verplaatst naar buiten het centrum. De toren is gebouwd in de 15e eeuw. Boven in de trans is het jaar 1508 als bouwjaar te zien. De toren had een roodgeverfde puntige spits die diende als herkenningspunt voor de scheepvaart. Deze is echter halverwege de 19e eeuw gesloopt, vanwege de slechte staat. Daarna is een klein achtkantig huisje boven op de toren gezet. Tijdens een restauratie in 1983 is de rode spits hersteld. Hierbij is gebruikgemaakt van oude tekeningen van de toren die prijkten op de avondmaalbekers. Op 3 februari 1983 is officieel de windhaan op de nieuwe spits geplaatst. Sinds die datum heeft de toren een hoogte van 33,06 meter. Hieronder is de geschiedenis van kerk en toren weergegeven in jaartallen:
±900 - Stichting eerste (tufstenen) kerk en toren.
1348 - Herbouw nieuwe kerk en toren voltooid.
1418 - Plundering en branding door hertog Jan van Brabant tijdens de Hoekse en Kabeljauwse twisten.
1490 - Plundering en branding onder leiding van Jonker Frans van Brederode en Heer Jan van Naaldwijk.
1508 - Toren opnieuw opgetrokken ter plaatse van de vorige. Achtkantige stenen spits met galmgaten gebouwd op de toren.
1604 - Plundering en verwoesting onder leiding van Jacob Janszoon Boey, admiraal van Antwerpen.
1642 - Klok in toren geplaatst.
1677 - Zware brand.
1734 - Driebeukig schip uit de 15e eeuw vernieuwd.
1743 - De gewelfschilderijen verdwijnen onder een verflaag.
1759 - Reparatie van de torenspits.
1791 - Vergroting kerkgebouw, preekstoel naar het midden van de westgevel.
1822 - Kabinetsorgel met pedaal en 10 registers geplaatst.
1846 - Reparatie van de toren. Eerdere reparaties waren er in 1807 en 1831.
1857 - De torenspits wordt afgebroken.
1866 - IJzeren hek op de toren geplaatst.
1903 - Uitbreiding van de kerk met zijbeuken; orgel geplaatst, preekstoel weer aan de oostzijde.
1905 - Verschueren orgel met 12 registers en 2 manualen geplaatst.
1923 - Het orgel uitgebreid met een Cornet 3 sterk register.
1924 - Verder uitbreiding van de zijbeuken. Het aantal zitplaatsen bedraagt nu 1160.
1963 - Het bestaande orgel vervangen door nieuw Koppejan orgel, met 26 stemmen, 3 manualen en vrijpedaal
1983 - Er wordt een nieuwe spits op de toren geplaatst.
1995 - Er wordt een nieuw orgel door de Gebr. Van Vulpen geplaatst, die ook een nieuwe preekstoel levert.

(bron: Wikipedia)

Orgel

Het orgel is in 1995 gebouwd door de firma Gebr. Van Vulpen (Utrecht).

Dispositie
  • Hoofdwerk (manuaal 2): Prestant 16' discant - Bourdon 16' - Prestant 8' - Roerfluit 8' - Octaaf 4' - Quint 3' - Octaaf 2' - Tertiaan 2 sterk - Mixtuur 4-6 sterk - Cornet 4' 4 sterk discant - Fagot 16' - Trompet 8'.
  • Rugwerk (manuaal 1): Prestant 8' - Holpijp 8' - Octaaf 4' - Roerfluit 4' - Octaaf 2' - Sexquialter 2 sterk - Mixtuur 3-4 sterk - Dulciaan 8' - Tremulant.
  • Bovenwerk (manuaal 3): Baarpijp 8' - Quintadeen 8' - Prestant 4' - Gemshoorn 4' - Nasard 3' - Woudfluit 2' - Flageolet 1' - Vox humana 8' - Tremulant.
  • Pedaal: Prestant 16' - Subbas 16' - Octaaf 8' - Octaaf 4' - Mixtuur 4 sterk - Bazuin 16' - Trompet 4' - Cornet 2'.
  • Koppelingen: Rugwerk aan Pedaal - Hoofdwerk aan Pedaal - Rugwerk aan Hoofdwerk - Bovenwerk aan Hoofdwerk.

Mechanische sleepladen. Manuaalomvang: C-f3. Pedaalomvang: C-f1.
Temperatuur aanvankelijk gelijkzwevend, in 2013 gewijzigd in Neidhardt 1.

In de media

Persbericht PKN, 27 november 2009.

In Ouddorp zijn 2303 mensen (cijfers uit 2009) lid van de hersteld hervormde gemeente. De hervormde gemeente telt 859 leden, 511 personen hebben schriftelijk verklaard tot deze gemeente te willen blijven behoren. De voorziening houdt in dat de Dorpskerk eigendom blijft van de hervormde gemeente en dat de hersteld hervormde gemeente de mogelijkheid behoudt het gebouw te gebruiken voor zondagse erediensten. De pastorie blijft ook eigendom van de hervormde gemeente. Het logeerhuis ‘De Mantelienge’ wordt overgedragen aan de hersteld hervormden, evenals diaconaal vermogen.

In de vergadering van de kleine synode op 27 maart van dit jaar werd de toen voorgestelde voorziening afgewezen. Voornaamste struikelblok was het feit dat de hervormde gemeente na uitvoering van die voorziening niet meer zou beschikken over één van de twee kerkgebouwen in het dorp. De Commissie van Bijzondere Zorg is toen opnieuw in gesprek gegaan met de verschillende partijen en heeft een nieuwe voorziening opgesteld.

Uit Reformatorisch Dagblad, 27 november 2009.

De kleine synode van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) heeft vrijdag in Utrecht ingestemd met een voorziening voor de hersteld hervormde gemeente in Ouddorp.

De voorziening houdt in dat de Dorpskerk eigendom blijft van de hervormde gemeente, maar dat de hersteld hervormde gemeente de mogelijkheid houdt het gebouw te gebruiken voor zondagse erediensten. De pastorie blijft ook eigendom van de hervormde gemeente. Het logeerhuis ”De Mantelienge” wordt overgedragen aan de hersteld hervormde gemeente.

De Protestantse Kerk meldt dat de kleine synode ook maatregelen heeft getroffen „om de kwetsbare hervormde gemeente te ondersteunen in haar gemeente-zijn.” Zo is een verzoek om een vijfjarige garantiesubsidie gehonoreerd, aldus de PKN.

Links

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur

Zeer interessante borden