Handelingen

Kornhorn, Provincialeweg 37 - Christelijke Gereformeerde Kerk

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk:
Genootschap: Christelijke Gereformeerde Kerk
Provincie: Groningen
Gemeente: Westerkwartier
Plaats: Kornhorn
Adres: Provincialeweg 37
Postcode: 9864PA
Inventarisatienummer: 00977
Jaar ingebruikname: 1925
Architect:
Huidige bestemming: kerk
Monument status:


Geschiedenis

Gebouwomschrijving SKKN

De Christelijke Gereformeerde Kerk van Kornhorn is voortgekomen uit de Christelijke Afgescheiden gemeente te Grootegast, een naburig dorp, welke gemeente op haar beurt, afgezien van het werk van De Cock c.s., de vrucht was van een aantal opwekkingsbewegingen in het Groningse Westerkwartier, die daar in de tweede helft van de negentiende eeuw plaatsvonden. Vanaf 1875 werd er elke zondagavond in opwekkingsgeest gepreekt in een schuur te Kornhorn. Deze schuur lag aan de (huidige) Provincialeweg 49. Een eigen Christelijke Afgescheiden gemeente werd te Kornhorn gesticht op 23 mei 1880. De eerste predikant was ds J. Buikema (1882-1887), de tweede ds H. Huis (1887-1890). In 1892, toen ds J. Veenbaas (1890-1920) predikant was, ging de Christelijke Gereformeerde Gemeente van Kornhorn mee met de vereniging van de Afgescheidenen en de Dolerenden tot de Gereformeerde Kerk. Veel verandering heeft dat in Kornhorn aanvankelijk niet opgeleverd, doch allengs groeide bezwaar tegen bepaalde Gereformeerde leerstukken zoals de doop, en tegen de beschouwende manier van preken, waar men een meer bevindelijke aanpak wenste. De eerste manifestatie van deze bezwaren deed zich in 1902/1903 voor toen een aantal mensen bij iemand thuis bijeenkwam om een preek te lezen. Ook een predikant werd hierbij soms uitgenodigd, ds G. Oosterhuis uit Groningen. Dit leidde tot het ontstaan van een Christelijke Gereformeerde Kerk te Kornhorn, die geinstitueerd werd op 18 november 1903. Aanvankelijk kerkte men in de boerderij van J. van der Velde, die schuin tegenover de huidige kerk staat. Enkele jaren later kwam de eerste eigen predikant, ds W.F. van de Kodde (1905-1911). Het eerste kerkgebouw werd kort na de instituering van de Christelijke Gereformeerde Kerk gebouwd door de aannemer J. Notenbomer. Hiervoor werd een terrein aangekocht van een der gemeenteleden. Totale kosten voor grond en bouw bedroegen f. 2.712,30. In 1907 bouwde dezelfde aannemer ook de eerste pastorie, kosten f. 460,84. In 1925 was het kerkgebouw te klein geworden en werd op dezelfde plaats een nieuwe kerk neergezet. Deze staat er tot op de huidige dag. Het gebouw werd in februari 1926 in gebruik genomen. De architect was Glastra uit Marum. Het betreft een eenvoudige zaalkerk in art-deco-stijl met 500 zitplaatsen en ramen van gekleurd glas. Uitwendig heeft zij het silhouet van een traditionele dorpskerk met een torentje boven de voorgevel en met een driezijdige koorsluiting. Dit correspondeert evenwel niet met de inwendige dispositie. Het liturgische centrum met de kansel bevindt zich namelijk aan een der lange zijden aan de oostkant, terwijl tegen de korte zijden (voorgevel en 'koorsluiting') galerijen zijn aangebracht. De belangrijkste reden hiervoor was dat men ruimte wilde vrijhouden voor uitbreiding van de kerk naar het westen. Die uitbreiding is nooit nodig geweest, voornamelijk wegens een emigratiegolf die na de Tweede Wereldoorlog heeft plaats gevonden, alsook wegens de stichting van een Christelijke Gereformeerde Kerk te Lutjegast, een naburig dorp. In 1935 werd aan de achterzijde (noordkant) van de kerk een jeugdgebouw neergezet, 'De Schakel' genaamd, en 1967-1968 een nieuwe pastorie, ten zuidwesten van de kerk aan de straat. In 1979 werd een kleine verbouwing aan de kerk uitgevoerd: er kwamen nieuwe glas-in-loodramen en gladde pannen op de kerk.

Gebouwomschrijving SKKN

De kerk staat iets van de straat af aan een doorgaande weg in Kornhorn. Aan de achterzijde (noordzijde) van de kerkruimte is de consistorie, alsmede enkele modern ingerichte zalen, een keuken en garderobe. Deze laatste vormen tezamen het gemeentecentrum 'De Schakel', waarvan het jeugdcentrum onderdeel is. Ook bevindt zich hier de trap naar de orgelgalerij. Op het pleintje voor de kerk is ruimte voor een auto, links staat de pastorie. Door de hoofdingang van de kerk in de zuidgevel komt men via een klein halletje (met rechts een trap naar een [niet gebruikt] balkon en links een berghok met kluis voor het avondmaalsgerei) direct in de kerk.

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur