Handelingen

Eindhoven, omgeving Blaarthemseweg - Lambertus

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Lambertus
Genootschap: Rooms Katholieke Kerk
Provincie: Noord-Brabant
Gemeente: Eindhoven
Plaats: Eindhoven
Adres: omgeving Blaarthemseweg
Postcode:
Jaar ingebruikname:
Architect:
Huidige bestemming: gesloopt
Monument status: geen

Geschiedenis

Dit was de historische St. Lambertuskerk in het vroegere dorp Gestel, nu stadsdeel van Eindhoven.

De Sint-Lambertuskerk werd in 1354 voor het eerst genoemd. Aan te nemen valt dat dit oorspronkelijk een private kerk of eigenkerk van de heer van Blaarthem was. Ze lag slechts 140 meter van het kasteel verwijderd op een vermoedelijk kunstmatige heuvel. Zeker is dat de heren van Blaarthem in deze kerk begraven werden. Verder is bekend dat Goyart van Eijck in 1497 het patronaatsrecht verwierf, en in 1525 werd hij heer van Blaarthem. Men neemt aan dat de Sint-Lambertuskerk geleidelijk de functie van de Severinuskerk heeft overgenomen, waarbij de laatste ging functioneren als kapel. Het was een eenvoudig eenbeukig kruiskerkje met een wat lager koor en een klein klokkentorentje. In 1648 werd deze kerk genaast door de Protestanten. Later bouwden de Katholieken een schuurkerk aan de Kerkstraat, die tegenwoordig Blaarthemseweg heet. In 1709 leidde dit alles nog tot een conflict met de -blijkbaar katholieke- kasteelheer, Henri Albert Barthold de Dongelberge, die weigerde de kerk te onderhouden, wat hij verplicht was. Toen de ramen uit het koor vielen, waar de familie Van Eijck begraven lag, liet hij ze dichtmetselen, waardoor de kerk nauwelijks meer licht ontving. De predikant herstelde de ramen en liet de rekening via de deurwaarder bij de baron bezorgen, welke hem antwoordde: ik sal je nyet betaelen, al soude het my duysent gulden kosten. In 1798 kregen de katholieken hun kerk weer terug. Het torentje werd op 9 november 1800 tijdens een orkaan weggeblazen en viel door het dak van de sterk verwaarloosde kerk. De kerk werd beschadigd en de ruïne werd geleidelijk gesloopt, waarbij de resten definitief werden opgeruimd in 1834. In 1833 had men een nieuwe Sint-Lambertuskerk in Gestel gebouwd die de Blaarthemsekerk verving. Deze is in 1910 op zijn beurt vervangen door de huidige, nog bestaande kerk te Gestel. In het koor van de Sint-Lambertuskerk werden leden van de familie Van Eijck begraven. Veel is van de grafstenen niet overgebleven: Een steen van Rudolf van Eijck, heer van Blaarthem, Zeelst en Veldhoven, die in 1580 stierf, en zijn vrouw Helwich van Berkel, die in 1590 stierf. Deze is ingemetseld in de muur van het Mariakoor van de kerk van Meerveldhoven.

Bron: Wikipedia