Handelingen

Bergen op Zoom, Koevoetstraat 39 - Synagoge

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Genootschap: Israëlitisch
Provincie: Noord-Brabant
Gemeente: Bergen op Zoom
Plaats: Bergen op Zoom
Adres: Koevoetstraat 39
Postcode: 4611PA
Inventarisatienummer:
Jaar ingebruikname: 1832
Architect:
Huidige bestemming: museum
Monument status: Rijksmonument 9181


Geschiedenis

Vanaf het begin van de achttiende eeuw hebben zich opnieuw joden in Bergen op Zoom gevestigd. In 1793 pachtten joodse burgers een stuk grond in het buitengebied aan de Bergsebaan om er een begraafplaats in te richten. In 1815 werd een deel van de Stadswaag aangekocht en tot synagoge verbouwd. Een kleine twintig jaar later liet de joodse gemeente aan de Parade (de huidige Koevoetstraat) een nieuwe synagoge bouwen. Ook was er in Bergen op Zoom een kleine joodse school, die in 1868 een eigen gebouw betrok. De synagoge, waarvan het interieur gedurende de bezetting vernield was, is verkocht en deed aanvankelijk dienst als bedrijfsruimte. In 1975 werden de synagoge en het rituele bad geheel gerestaureerd. Ze vormen tegenwoordig een gedenkplaats voor de verdwenen joodse gemeenschap van Bergen op Zoom en functioneren tevens als ontmoetingsplaats en expositieruimte.

(bron:Joods Historisch Museum)

De synagoge is ook tijdelijk in gebruik geweest voor kerkdiensten van de Christengemeente.

Monumentomschrijving Rijksdienst

Voormalige synagoge, 1832, gerestaureerd 1974-1975. Onderkelderd rechthoekig gebouw met schilddak. Voorgevel met pilasters en rondbogige ingang, waarboven kort middenvenster. Rondboogvensters met houten roeden in voor- en achtergevel. In de oostelijke zijgevel nissen in de vorm van rondboogvensters. Inwendig: galerij met balustrade, waarop rankenversiering. Wandzuilen aan de binnenzijde van de oost- en de westgevel. Torah-nis met verhoging tegen de zuidgevel. Biema in het midden van de begane-grondruimte. In de kelder restanten van hygienisch bad en marmeren ritueel bad. De stookruimte is voorzien van een tichelplafond. Twee welwaterputten, waarvan een in combinatie met een gemetselde trap.

MIP omschrijving (MIP nummer: ZB008-003276)

  • Bouwperiode: 1832 tot: 1833
  • Gevels en materialen: Bakstenen lijstgevel.
  • Vensters en deuren: Rondboogvensters. Kleine roedenverdeling.
  • Dak en bedekking: Schilddak gedekt met oud Hollandse pannen.
  • Interieur: Inwendig een oorspronkelijke vrouwengalerij en in de gewelfde kelders een ritueel bad.
  • Bijzonderheden: Schilddak bij de restauratie van helling veranderd.

Externe links

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur