Handelingen

Amsterdam, Spaarndammerdijk 681 - Petruskerk (Sloterdijk)

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Petruskerk
Genootschap: Ned. Hervormde Kerk
Provincie: Noord-Holland
Gemeente: Amsterdam
Plaats: Amsterdam
Adres: Spaarndammerdijk 681
Postcode: 1013ZM
Inventarisatienummer: 00253
Jaar ingebruikname: 1664
Architect:
Huidige bestemming: cultureel centrum
Monument status: Rijksmonument 6775

Geschiedenis

Aardige eenbeukige dorpskerk van het vroegere dorp Sloterdijk, met houten toren.

Het kerkje, dat bij de bouw gewijd was aan Petrus, is "georiënteerd": voorgevel in westen, koor in oosten.

Als Ned. Herv. Kerk buiten gebruik gesteld in 1968. De kerkgangers waren daarna voor erediensten aangewezen op de Opstandingskerk ("Kolenkit").

Sinds deze buitengebruikstelling raakte het kerkje in langdurig verval, en het werd met sloop bedreigd. Zowel dit probleem als de acties tot behoud kwamen ook regelmatig in de publiciteit.

Vanaf de jaren 1980 is deze kerk, in 1979 dankzij de acties verheven tot Rijksmonument, in etappes gerestaureerd, en in beheer bij een actieve Stichting. Nu in gebruik als o.a. cultureel centrum, expositieruimte, officiële trouwzaal van het Amsterdamse Stadsdeel Bos en Lommer, partyruimte, hiertoe ook te huur. Echter ook nog steeds, c.q. opnieuw, in gebruik voor kerkdiensten.

De kansel is er nog wel, een (echt) orgel niet (meer). Rondom deze dorpskerk bevindt zich een mooi kerkhof, met interessante grafmonumenten. Het gehele complex (kerk, kerkhof en rijen lage dorpshuizen eromheen) is een verdienstelijke "enclave" van rust, temidden van een drastisch veranderde omgeving (snelwegen, spoorlijnen, kantoorgebouwen). Vanaf de snelweg is de kerk heel even te zien, vanuit de trein niet.

Monumentomschrijving Rijksdienst

Ned. Herv. Kerk. Rechthoekig gebouw (1664) met afgeknotte gevels, door zware steunberen geleed, waartussen op originele wijze monumentale graftomben zijn ingebouwd; ingebouwde toren, waarvan het onderste deel (XV B) nog afkomstig is van de oorspronkelijke kerk; houten klokkenkamer en pyramidespits. Mechanisch torenuurwerk, 1839, later voorzien van elektrische opwinding.

In de media

Uit Het Nieuws van den Dag, 28 Augustus 1890.

Zondag 31 Augustus wordt te Sloterdijk in de Herv. Kerk de jaarlijksche „pakjes-uitdeeling" gehouden. Indertijd overleed te Sloterdijk het echtpaar Gordon. Uit hun testament bleek, dat aan diakenen der Ned. Herv. gemeente aldaar eene niet onbelangrijke som was vermaakt, om uit de renten aan kinderen van behoeftigen nieuwe kleeren te verstrekken. Sedert geschiedt dit elk jaar; het is eene eigenaardige en opwekkende plechtigheid. Arme kleinen, van Protestantsche zoowel als van Roomsch Catholieke ouders, komen dan in hun versleten plunje in het kerkgebouw, door de moeders vergezeld. Daar krijgen zij de keurige nieuwe kleeren, verwisselen die in de consistorie-kamer met het oude goed en komen dan in de kerk terug.

De schooljeugd zingt verschillende meerstemmige liederen, onder begeleiding van het orgel, en de predikant, Dr. J.M. Assink Calkoen, houdt dan eene toespraak. Geen wonder, dat deze plechtigheid steeds door een aantal personen, ook uit Amsterdam en elders, wordt bijgewoond. De kerkeraad heeft de „pakjes-uitdeeling" voor dit jaar bepaald op den Prinsessedag, Zondag a.s., des namiddags te 2 uren. Men vond het eigenaardig, dit schoone kinderfeest te houden op den nationalen feestdag. Natuurlijk zullen de kleinen dan ook een lied aanheffen voor de Prinses.

Uit Het Nieuws van den Dag, 27 Maart 1896.

Te Sloterdijk zal aanstaanden Zondag in de vóórmiddag-godsdienstoefening — welke om halftien begint — het geheel vernieuwde en verbeterde orgel weder voor het eerst in gebruik worden genomen. Die dag is tevens bestemd voor de inleiding van de nieuwe leden, die door den predikant Dr. J.M. Assink Calkoen bevestigd worden. Tot bestrijding der kosten van herstel van het orgel zal bij die gelegenheid eene collecte worden gehouden ten bate van het kerkefonds. Men verwacht, dat velen — niet alleen uit de gemeente zelve, maar ook uit Amsterdam — daarbij tegenwoordig zullen zijn.

Uit Het Nieuws van den Dag, 1 April 1896.

Te Sloterdijk is Zondagmorgen in de Herv. Kerk het orgel, na eene langdurige herstelling, weer voor het eerst tijdens de godsdienstoefening in gebruik genomen. Deze herstelling was noodig voor verbetering in de mechaniek; de tongwerken waren versleten, het volle werk moest worden hersteld en enkele zachte geluiden verbeterd. De Heer D.G. Steenkuijl, te Amsterdam, bekend als bekwaam orgelmaker, is daarin volkomen geslaagd en heeft alle eer van zijn nauwgezetten arbeid. De kerk was stampvol; de predikant, Dr. J.M. Assink Calkoen, hield eene welsprekende rede, ook ter bevestiging van de nieuwe lidmaten.

Externe links

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur

De foto's hieronder van de kerkzaal zijn genomen tijdens de voorbereiding van een bruiloft, inclusief schoongemaakte rode loper. Links in het torenportaal bevinden zich drie gedenkstenen, één met Latijnse tekst over de afronding ao. 1991 van de grote restauratie van de Petruskerk zelf, één ao. 1926 uit (vermoedelijk, dit nog te controleren) de voormalige Ned. Herv. Kapel "Westerwijk" aan de Admiraal de Ruyterweg, en één ao. 1960 uit het voormalige, inmiddels gesloopte, Ned. Herv. Wijkgebouw "De Wijkhaven" aan de Juliana van Stolberglaan in dezelfde stadswijk in Amsterdam-West.