Handelingen

,s-Hertogenbosch, Kruisbroedershof 4 - Sint Catharina

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: St. Catharina
Genootschap: Rooms Katholieke Kerk
Provincie: Noord-Brabant
Gemeente: 's-Hertogenbosch
Plaats: 's-Hertogenbosch
Adres: Kruisbroedershof 4
Postcode: 5211GX
Inventarisatienummer: 07706
Jaar ingebruikname: 1917
Architect: Stuyt, J
Huidige bestemming: buiten gebruik
Monument status: Rijksmonument
Monumentenbordje 2014.jpg
21692

Geschiedenis

Buitengewoon belangrijk kerkgebouw in neostijl met koepel en 2 fronttorentjes, en middeleeuwse koorpartij. Bijnaam Kruiskerk.

Ter vervanging van de in 1917 afgebroken waterstaatskerk. Men koos voor het ontwerp van architect Jan Stuyt, die samen met Jos Cuypers tussen 1905 en 1907 ook de koepelkerk van Sint Jacob in de stad had gebouwd. De centrale ( binnen-) koepel kreeg een overspanning van 22 meter en werd in gewapend beton uitgevoerd. Opnieuw werden de 16e en 17e eeuwse resten van het kerkgebouw gespaard.

Sinds 1972 behoorde de kerk tot de parochie Binnenstad. Sinds 1 januari 2011 maakte de kerk deel uit van de parochie H. Maria.

De kerk is uitwendig gerestaureerd in 1996-97. In 1999 is het interieur gerestaureerd. De voormalige Mariakapel in de noordzijde is tijdens de restauratie verbouwd tot Byzantijnse kapel, waarin wekelijks de vieringen van de Johannes van Damascusgemeenschap plaatsvinden.

  • De laatste R.K. eucharistieviering in de Sint-Catharinakerk vond plaats op zaterdag 27 juni 2015.

Monumentomschrijving Rijksdienst

St. Catharina of Kruiskerk. 1917-1918 gebouwd door Jan Stuyt met behoud van de vanaf 1533 gebouwde koorsluiting met noordelijke sacristie van de kloosterkerk der Kruisheren. Dit overblijfsel van het koor is opgetrokken van baksteen met natuurstenen banden en sierdelen, overhoeks versneden steunberen en geprofileerde grotendeels dichtgezette vensters. Sacristie met achtdelig ribgewelf op kraagstenen. Oorspronkelijk schip werd in 1601 begonnen; 1841 vervangen door Waterstaatskerk van J.de Kroon, 1917 gesloopt voor de huidige kerk. Daarin de preekstoel en orgelgalerij met beelden uit 1841 overgebracht; aantal 17de eeuwse grafzerken bewaard en een belangrijke reeks 17de en 18de eeuwse schilderijen, waaronder een cyclus van negen door P.J. Verhaghen uit 1768-81, afkomstig uit de abdij van Averbode. Voorts gegoten koperen kronen (17de eeuw). In de kap van de zuidelijke zijtoren klok van Jan Moer, 1562, diam. 55 cm. Mechanisch torenuurwerk, 1917? is buiten gebruik gesteld. In de sacristie klok van M.de Haze, diam. 35 cm. Orgel met Hoofdwerk, Bovenwerk, Borstwerk en vrij Pedaal, in 1851 gemaakt door J.J. Vollebregt en Zoon. In 1915 overgeplaatst en gewijzigd door Maarschalkerweerd, in 1956 gerestaureerd door Verschueren.

MIP omschrijving

  • Naam monument: St. Catharina of Kruiskerk
  • Bouwstijl: Beuronerstil
  • Bouwperiode: 1916 tot 1917
  • Gevels en materialen: Grauw gepleisterde gevel, sokkel van machinale baksteen. In nis bij entree beeld van St. Cathrien. Diverse polychrome tegelwerken o.m. bij klok- en boveningangen.
  • Vensters en deuren: Rondboogvensters met vernieuwd glas-in-lood en gedeeltelijke sierbepleistering. Vleugeldeuren.
  • Dak en bedekking: Achtzijdig tentdak uitlopend in opengewerkte lantaarn. Leien in maasdekking. Zijkapellen met vouwdaken. Uitgevoerd door de industriele Maatschappij van F.J. Stulemeijer & Co te Breda.
  • Constructie: Gevel geleed door zigzag en getrapte sierlijsten, zwarte en witte tegeltjes. Vervolg interieur: Schilderijen en kerkzilver XVI t/m/ XIXe eeuw.
  • Bijgebouwen: De oude kern bestaat uit de gotische koorsluiting en Dieze-overkluizing uit 1533, met dichtgezette driepastraceringen. Handvormbaksteen, natuursteen speklagen, ingemetselde kruisen.
  • Interieur: Betonnen koepelgewelf, 12 cm. bij de aanzet en 10 cm. dik in de kruin. Gepleisterde achthoekige ruimte. Houten preekstoel met vier evangelisten 1841, orgel 1850-1851 J.J. Vollebregt . Hoofdaltaar met cassettentongewelf .
  • Bijzonderheden: Centraalbouw met diagonaal gerichte zijkapellen en laat-gotisch koor, westentree geflankeerd door hoogoprijzende traptorens.
  • Omschrijving: Vervolg interieur: Zeventiende-eeuwse koperen kaarsenkronen. Diverse grafzerken onder meer uit 1617,1632,1642, en verder. De koepel is geheel beschilderd. Vier klokken: 1562, Joannes Moor. A. en P. Pelit-1759. H. Pelit-1791 en Melchiorde Haze (16e eeuw).

Orgel

Op 1 juli 2015 is de Sint-Catharinakerk aan de R.K. eredienst onttrokken. De orgelkring St. Cathrien heeft daarom in mei 2015 op de vier zaterdagen orgelconcerten op het Vollebregt-orgel georganiseerd.

Externe links

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur